You are currently browsing the tag archive for the ‘Fortuna’ tag.

Η αιφνιδιαστική αλλαγή στον τρόπο εκλογής των ευρωβουλευτών, πέρα από την κριτική για τον χρόνο αναγγελίας και τον εμπεριεχομένο τακτικισμό, προκαλεί μια ουσιώδη συζήτηση για την ουσία και τη λειτουργία της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

Η λίστα, γνωρίζουμε πια, καταρτιζόταν με κριτήρια λιγότερο αξιοκρατικά και περισσότερο κομματικά. Στα ευρωψηφοδέλτια ο κάθε αρχηγός κόμματος προσπαθούσε να συγκεράσει χάρες, δοσίματα και πιέσεις, να διατηρήσει ισορροπίες, να επιβραβεύσει τους αξιωματούχους που ήταν ψηλά στην κομματικά επετηρίδα με πολλά ένσημα, και να βάλει και κάποιον ικανό ή φερέλπιδα για να εκπαιδευτεί στην υπερεθνική σκηνή. Συχνά, η αποστολή στο Ευρωκοινοβούλιο ήταν ένα είδος τιμητικής αποστρατείας με παχυλή σύνταξη· λιγότερο συχνά, ήταν μια μυητήρια τελετή με απώτερο στόχο την είσοδο στην εθνική πολιτική σκηνή.

Υπήρξαν βεβαίως και λαμπρές εξαιρέσεις, ικανών πολιτικών που διέπρεψαν εξίσου στο ευρωπαϊκό και στο εθνικό πεδίο, και λειτούργησαν σαν καλοί αγωγοί πολιτικής μεταξύ Στρασβούργου-Βρυξελλών και Αθήνας, με αμοιβαιότητα. Εξαιρέσεις πάντως.

Ο νέος τρόπος, η εκλογή με σταυροδοσία, τυπικά είναι πιο αντιπροσωπευτικός. Ο πολίτης επιλέγει μεταξύ των 44 υποψηφίων ενός ψηφοδελτίου· δηλαδή, επιλέγει κόμμα και επιπλέον επιλέγει πρόσωπα. Αυτό το διευρυμένο, προσωποιημένο ψηφοδέλτιο απαλλάσσει τον αρχηγό κόμματος από τον πονοκέφαλο της σφιχτής επιλογής των εκλόγιμων και των συμπληρωματικών, και ταυτοχρόνως μεταθέτει όλη σχεδόν την ευθύνη του πολιτικού παιγνίου στους ώμους των υποψηφίων και των εκλογέων.

Σε αυτή την εκδοχή, η λίστα θα είναι σαφώς λιγότερο κομματοκρατούμενη και επετηριδιακή-χαριστική, αλλά ελλοχεύει ένα άλλο ρίσκο: στη σταυροδοσία να επιπλεύσουν οι διαθέτοντες ισχυρούς προσωπικούς μηχανισμούς και οι αναγνωρίσιμοι από την εκλογική βάση. Δηλαδή, οι πελατειακά ή οικονομικά ισχυροί υποψήφιοι και οι μηντιακά προβεβλημένοι.

Το έχουμε δει πώς λειτουργεί αυτό το μοντέλο στις εθνικές εκλογές: στην πράξη, λειτουργεί σαν έμμεση φαλκίδευση της ισοπολιτείας και της αντιπροσωπευτικότητας ― δεν μιλάμε καν για αξιοκρατία. Διότι σε έναν μηντιοκρατούμενο, βαριά διαμεσολαβημένο δημόσιο βίο, η εικόνα μετράει πάνω από την ουσία, και η αναγνωρισιμότητα κερδίζεται με μύριους άλλους τρόπους πλην της πολιτικής επάρκειας, κερδίζεται στις λίγο-πολύ στημένες πίστες των μαζικών μέσων, της βιομηχανίας του θεάματος, της φάμπρικας των σελέμπριτι με ημερομηνία λήξεως.

Η μακιαβελική virtu, η αρετή του ηγέτη, η εκ των ουκ άνευ ικανότητα που τον οδηγεί σε μια ισορροπία μεταξύ του ηθικού και του πολιτικού, του δέοντος και του υπαρκτού, στη μηντιοκρατούμενη μαζική δημοκρατία υπερφαλαγγίζεται από το φαίνεσθαι, από την πληθωρικά κατασκευαζόμενη δημόσια έκθεση, από τον ετεροφωτισμό. Σαν να υπονομεύεται προκαταβολικώς η virtu έναντι της fortuna, η πολιτική-ηθική αρετή έναντι μιας τύχης που κατασκευάζεται, έναντι ενός θεαματικού καιροσκοπισμού. Υπό αυτούς τους όρους, η εκλογή μπορεί να αποβεί διαγωνισμός μεταξύ αναγνωρίσιμων, τηλεπαιχνίδι όπου το κοινό ψηφίζει το πιο λαμπρό αστέρι με κριτήρια ήκιστα πολιτικά.

Ανοιχτό επιμύθιο. Τυπικά ο λαός επί της κάλπης είναι ο υπέρτατος κριτής και η πηγή της εξουσίας· ασχέτως αν στη διαδρομή οι αλλεπάλληλες διαμεσολαβήσεις στρεβλώνουν, καναλιζάρουν και εξασθενούν τη γενική βούληση. Θα ψηφίσει σύμφωνα με ό,τι βλέπει, ότι ακούει και ό,τι ακτινοβολείται, κατά συνείδηση…

Advertisements

Μία εβδομάδα πριν από τις επαναληπτικές εκλογές. Τέσσερις εβδομάδες από τις περασμένες άγονες. Ενας λαός αιωρείται εν θυμώ, εν χώρω και χρόνω: ανάμεσα σε αισθήματα, ψυχανεμίσματα, υλικές ανάγκες και προσδοκίες, ανάμεσα στο πάτριο χώμα και τον ευρωπαϊκό συνταγματικό χώρο, ανάμεσα στο αμετάκλητα απολεσθέν παρελθόν και το άδηλο απειλητικό μέλλον.

Αιωρούμενοι διαρκώς, αναπόσπαστο μέρος του φαινομένου, εντοπίζουμε ωστόσο δύο ρευστά μοτίβα, δύο μεταξύ πολλών άλλων. Ενα: τι διαιρεί και τι συνέχει το αιωρούμενο πλήθος. Δύο: ποια η υπόσταση και η υφή του χρόνου.

Η εκλογή της 17ης Ιουνίου θα επισφραγίσει χειρονομιακά, ποσοτικά, μια μετατόπιση που ήδη έχει συντελεστεί. Πρόκειται για τη μετακίνηση του πλήθους από τον χώρο της σιωπής, του ψίθυρου, του μυκτηρισμού και του αποκλεισμού, στο κεντρικό πεδίο, στην μεγάλη σκηνή, στην πλατεία. Η μετακίνηση μεταμόρφωσε το πλήθος από άφωνο κομπάρσο σε ομιλούντα πρωταγωνιστή: το πλήθος των πλατειών του Ιουνίου 2011 αναποδογύρισε τον τρόπο και τον χρόνο, αντέστρεψε τους ρόλους· με το καρναβαλικό του γέλιο, διόλου αστείο αλλά βαθιά απελευθερωτικό, κλόνισε τις εγκατεστημένες σχέσεις κυριαρχίας. Το καρναβάλι των πλατειών τα περιείχε όλα: και τον σπασμό της απόδρασης και τη λαχτάρα για αυτονομία και τη στερεοτυπικότητα και το kitsch. Ηταν μια ιστορική στιγμή όπου συναιρέθηκε το πρωτόγονο και το ενστικτώδες με το υπερμοντέρνο και τις αδύναμες σπίθες μιας ανεύρετης ουτοπίας.

Υστερα, οι σπίθες έσβησαν. Τα σώματα αποσύρθηκαν. Χωρίς όμως να ξεχάσουν. Στα σώματα είχε εγγραφεί η στάσις και ο έτερος τρόπος: αυτά τα σβησμένα ξαναφούντωσαν στις κάλπες. Το πλήθος κινήθηκε σαν την παλίρροια, φούσκωσε, φύρανε και ξαναφούσκωσε, και θα ξαναφυράνει. Στην παρούσα φάση το πλήθος του καρναβαλιού και της κάλπης αναζητεί τη συνέχουσα ύλη του, μια κοινή δόξα, μια μοιραζόμενη πίστη, ό,τι θα το μεταμορφώσει σε λαό που αποφασίζει τη μοίρα του, ή τουλάχιστον που γνωρίζει γιατί να αφεθεί σ’ αυτήν.

Ποια θα είναι η συνέχουσα ύλη, όταν θα καταγραφούν τα ποσοστά της απόφασης, ώστε η απόφαση να γίνει ιστορική ύλη, βίος και δράση; Θα τη λένε πατρίδα; Πολιτική κοινωνία; Γυμνή επιβίωση; Κάθε ενδεχόμενο είναι ανοιχτό και κάθε ενδεχόμενο οδηγεί σε άλλες καταστάσεις ισορροπίας, άλλες μορφές οργάνωσης βίου.
Γιατί η ενδιάθετη ροπή προς τη συνοχή αντισταθμίζεται διαρκώς από τη ροπή προς τη διαίρεση, προς τον κερματισμό και τις συγκρούσεις των επιμέρους. Το πλήθος συνεχώς νιώθει στο σώμα του φυγόκεντρες, αντίρροπες δυνάμεις. Στοιχειακά: φιλότης και νείκος.

Αυτή τη δυναμική των αντίρροπων να τη δούμε αναπτυσσόμενη σε έναν χρόνο που έχει πυκνώσει τόσο που μας ρουφάει και μας παγώνει, μας επιταχύνει και μας εκσφενδονίζει στο μέλλον, ταυτοχρόνως σαν παρατηρούμενα και σαν παρατηρητές. Ας δούμε τον χρόνο σε πολλαπλές φανερώσεις: Γέρων Χρόνος, Καιρός, Fortuna. Αλλοτε, σαν αρχαίους, μας όριζε η Μοίρα, τώρα οι νεωτερικοί αδράχνουμε την Τύχη απ΄τα μαλλιά. Εντός του χρόνου εκπτύσσονται η παράδοση και το μέλλον αξεχώριστα· εμείς, τα υποκείμενα, πασχίζουμε να μη χάσουμε την παράδοση, αλλά και να αδράξουμε το παρόν, να μη χάσουμε την επαφή με το μέλλον. Στην περίπτωσή μας τα φοβόμαστε όλα: το πρόσφατο παρελθόν των σωρευμένων απωλειών, το δύσθυμο παρόν, το απειλητικό μέλλον. Νομίζουμε ότι κινδυνεύουμε να τα χάσουμε όλα. Αλλά στην πραγματικότητα τίποτε δεν χάνεται οριστικά· μάλλον, συμβαίνει μια ρήξη σε ό,τι αντιλαμβανόμαστε ως γραμμικό χρόνο. Στα χείλη του ρήγματος, αυτό μας φοβίζει: να χάσουμε, να βυθιστούμε στην άγνοια και τη λησμονιά. Ομως όχι, τίποτε δεν πάει χαμένο, ούτε το πιο μικρό, το πιο ασήμαντο. Ολες οι ψυχές δικαιούνται τη χάρη· στη μακρά διάρκεια ορισμένως, αλλά ακόμη και στον περατό ορίζοντα του βίου.

Πόσο επηρεάζουν τη ροή των συμβάντων τέτοιες αυτοπαρατηρήσεις του αιωρούμενου μέσα στο πλήθος, στο κατώφλι μιας λύτρωσης ή μιας καταστροφής; Πολύ λίγο ίσως. Ομως παρηγορούν. Διότι αφενός μας επιτρέπουν να αντιληφθούμε την κινδυνώδη συγκυρία σαν λάμψη και σαν δυνατότητα, όχι μόνο ως τραύμα. Και αφετέρου διότι επιτρέπουν να δούμε ακόμη και τη συντελούμενη καταστροφή σαν έναρξη αποκατάστασης, σαν επανεκκίνηση, σαν λύτρωση. Να ανοιχτούμε στο μέλλον. Με τα λόγια του Στρίνμπεργκ: «Η κόλαση δεν είναι διόλου αυτό που μας περιμένει ― αλλά αυτή η ζωή εδώ».

εικόνα: Αγγελος, Ρέκβιεμ για τον 20ό αιώνα, των Κατρ. Θωμαδάκη – Μαρίας Κλωνάρη

visit


Follow nikoxy on Twitter


91 κείμενα από 7


 



BETA


ΚΙΝΗΣΗ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΥΚΟΝΟΥ

RSS Gatherate: The Best of the Greeks

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

Twitting

  • Στο Νότο! O Νίκος Ξυδάκης είναι υποψήφιος βουλευτής στον Νότιο Τομέα Β' Αθηνών (Β3). Δήμοι: Αγίου Δημητρίου, Αλίμο… twitter.com/i/web/status/1… 2 weeks ago
  • Κρύβει νούμερα η ΝΔ χωρίς να ψελλίζει μια συγγνώμη για τη χρεοκοπία. Υπόσχεται μειώσεις φόρων και πουλά φαντασίες γ… twitter.com/i/web/status/1… 3 weeks ago
  • Καμία παρέμβαση o K. Καραμανλής από το 2009, όταν η χώρα βυθίστηκε. Και τώρα δεν βρήκε μισή κουβέντα για το αν έφτα… twitter.com/i/web/status/1… 3 weeks ago
  • RT @BrankoMilan: Finally, Greece 2007-13 combined the worst parts of Italy and Spain: everybody lost in real terms (the line is negative th… 4 weeks ago
  • Η σημερινή Αριστερά δεν μπορεί να είναι μετα-υλική, να μιλάει μόνο για τα ατομικά δικαιώματα και τις ΛΟΑΤΚΙ κοινότη… twitter.com/i/web/status/1… 4 weeks ago
  • Σήμερα @neaselidagr: Στις 7.7 θα συνεχίσει η χώρα τον ανηφορικό δρόμο στη σταθεροποίηση και ανασυγκρότηση, με κοινω… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago

RSS vlemma_notes

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

ποστμαστερ

mail-3.gif

share

Wikipedia Affiliate Button

not only

keimena.gif

αρχειο

Blog Stats

  • 1.004.492 hits
Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: