You are currently browsing the tag archive for the ‘οριενταλισμός’ tag.

Φίλος παντρεμένος με Γερμανίδα μου περιέγραφε πόσο αμήχανος ή και σοκαρισμένος νιώθει με τον διάχυτο αντιγερμανισμό. Ο γιος μας είναι μισός Γερμανός, είναι λοιπόν άλλος, παράξενος; αναρωτήθηκε. Απάντησε ο ίδιος: Δυστυχώς ταυτίζουμε τους Γερμανούς με τους ηγέτες τους και με τα στερεότυπα.

Το ίδιο βέβαια συμβαίνει και κατά την αντίστροφη κατεύθυνση: Οι Γερμανοί κρίνουν τους Ελληνες με βάση τα στερεότυπα της μπυραρίας και τους λιβέλους του λαϊκού τύπου. Οι αμοιβαίες παρεξηγήσεις και η καχυποψία απλώνονται ανάμεσα στον Νότο και τον Βορρά, υπονομεύοντας το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, ένα πρωτότυπο εγχείρημα ιστορικών διαστάσεων. Ο μαγνήτης που τραβάει τα βέλη είναι η Γερμανία· ευλόγως: επιβάλλει προσώρας την πολιτική της βούλησή στα άλλα κράτη και ηγεμονεύει. Αυτό που φουντώνει όμως τα αντιγερμανικά αισθήματα είναι μια ορισμένη ωμότητα στις διατυπώσεις της κυβέρνησης του Βερολίνου όταν απευθύνονται σε ασθενείς εταίρους, και κυρίως το μείγμα κανονιστικής ακαμψίας, ηθικολογίας και υποκρισίας που συνθέτει τον λόγο των Γερμανών ηγετών.

Οι Γερμανοί διανοούμενοι διεθνούς εμβέλειας, όπως ο φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας και ο κοινωνιολόγος Ούλριχ Μπεκ, επισημαίνουν καίρια όχι μόνο τον επαρχιωτισμό και την αλαζονεία των συμπατριωτών τους πολιτικών, τον αντιευρωπαϊσμό τους εντέλει, αλλά και το έλλειμμα δημοκρατικής κουλτούρας στην μετά-BRD μεγάλη Γερμανία και την ανιστορική απάλειψη της ενοχής για την ιστορική ανωμαλία του ναζισμού και του Δευτέρου Πολέμου. Με παρόμοιο τρόπο έχουν ασκήσει δριμύτατη κριτική στην κυβέρνηση Μέρκελ, Σόιμπλε κ.ά., οι βετεράνοι της μεταπολεμικής BRD, ηγέτες σαν τον Χέλμουτ Σμιντ και τον συγγραφέα φίλο του Γκύντερ Γκρας· αυτοί είναι οι τελυταίοι της γενιάς που έζησε τη φρίκη του πολέμου και συμμετείχαν στην ανοικοδόμηση όχι μόνο της χώρας αλλά και της πρώτης δημοκρατίας με διάρκεια και σφρίγος.

Επανέρχομαι στην αγωνία του φίλου με τον Ελληνογερμανό γιο. Η πρόκληση είναι αμφίδρομη: πώς θα καταλάβουμε εμείς τους Γερμανούς και πως αυτοί θα καταλάβουν εμάς. Δυστυχώς η σφοδρή κρίση, οικονομική και πολιτική, εξουδετερώνει γοργά τους πολλούς και επίπονους δεσμούς αλληλοκατανόησης και προσέγγισης που κατορθώθηκαν μεταπολεμικά, στη μακρά διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Ισως επειδή η κρίση απεκάλυψε ότι οι δεσμοί ήσαν κυρίως οικονομικοί, τεχνοκρατικοί και νομοκανονιστικοί, χωρίς την αναγκαία εμβάθυνση στην πολιτική και τον πολιτισμό. Ισως επειδή η σύγκλιση και η αλληλεγγύη, η έως πρόσφατα κυρίαρχη ρητορική της Ε.Ε., δεν υπερπήδησε ποτέ βαθιά ριζωμένες, καλυμμένες, αντιλήψεις αποικιοκρατίας και προκαταλήψεις οριενταλισμού. Ισως επειδή υποτιμήθηκαν τα φαντάσματα του ναζισμού και του φασισμού, και εξορκίστηκαν επιπόλαια οι μνήμες του πολέμου.

Παρ’ όλ’ αυτά: ο μισός αιώνας κοινής πορείας δεν μπορεί να πάει χαμένος. Πολύ περισσότερο που η σημερινή γεωγραφία δυνάμεων αναγκάζει τα ευρωπαϊκά κράτη να παραμείνουν κοντά, ενωμένα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, για να ανταποκριθούν στις ιστορικές προκλήσεις. Ακόμη κι αν διαλυθεί ή μετασχηματιστεί η ζώνη του κοινού νομίσματος, η Ευρωπαϊκή Ενωση θα πρέπει να βρει έναν άλλο τρόπο συνέχειας της κοινής πορείας, πολιτικά, εμπορικά, πολιτιστικά. Βέβαιο είναι ότι πρέπει να συνεχιστεί ελικρινέστερα η ανακοπείσα προσπάθεια για αλληλοκατανόηση. Και να αποδεχθούμε την συνύπαρξη με τις διαφορές μας· μας ενώνουν πολλά περισσότερα. Τα διπλής καταγωγής παιδιά μας μαρτυρούν περί της δυνατής συνύπαρξης.

Advertisements

Ο άνεμος ελευθερίας που σαρώνει τις αραβικές χώρες ανατρέπει τα διεφθαρμένα καθεστώτα και πυροδοτεί τις ελπίδες των λαών για ζωή με αξιοπρέπεια. Ταυτοχρόνως όμως ανατρέπει τα στερεότυπα που διακατέχουν τους Δυτικούς για τον αραβικό κόσμο. Τα πρόσωπα των νέων Αράβων, που μιλούν με θάρρος και διαύγεια για ελευθερία, δημοκρατία και αξιοπρέπεια, στις κάμερες των δικτύων, στα μπλογκ και στο Τουίτερ, δεν ανταποκρίνονται στις στερεοτυπικές εικόνες του φανατικού, θρησκόληπτου και καθυστερημένου Αραβα. Τα πρόσωπα που βλέπουμε και ο λόγος που εκφέρουν απέχουν παρασάγγας από τις ορεινταλιστικές αναπαραστάσεις, με τις οποίες τραφήκαμε από τα μαζικά μέσα και τις χολιγουντιανές ταινίες, ιδίως κατά την αναδίπλωση της Δύσεως μετά το τρομοκρατικό χτύπημα της 11/9.

Επιτέλους, ξαναθυμόμαστε την διεισδυτική ανάλυση του σπουδαίου Αμερικανοπαλαιστινίου θεωρητικού Εντουαρντ Σαΐντ, καθηγητή στο Κολούμπια, περί οριενταλισμού, που άλλαξε το 1978 την πολιτική και πνευματική ατζέντα. Ο Σαΐντ περιέγραψε πώς ο Δυτικός αποικοκράτης σχεδίασε μια εικόνα για την Αντατολή, μια Ανατολή εξωτική, μυστικιστική, καθυστερημένη, “άλλη”· και πώς μέσω της αντιπαραβολής της ως προς την “άλλη” Ανατολή, η Δύση αναγνώριζε τον εαυτό της υπέρτερο και προοδευμένο.

Στην πραγματικότητα, ούτε η Ανατολή ούτε η Δύση ανταποκρίνονται στα στερεότυπα του επικρατούν και στις δύο πλευρές. Ούτε η Ανατολή είναι ένα πράγμα ούτε η Δύση· δυναμικές, ρευστές οντότητες είναι, χωρίς σαφή σύνορα, χωρίς σαφείς διαφορισμούς. Ο ίδιος ο Σαΐντ, γεννημένος στην Ιερουσαλήμ, από Χριστιανούς Παλαιστινίους γονείς, μεγάλωσε στο Κάιρο και σπούδασε στο Πρίνστον και στο Χάρβαρντ· ήταν στρατευμένος στην υπόθεση του παλαιστινιακού λαού, αλλά ήρθε σε σφοδρή σύγκρουση με τον Αραφάτ και το PLO για τις πολιτικές τους επιλογές. Ανήκε σε όλους τους κόσμους και τους στοχάστηκε κριτικά με όλους τους τρόπους. Η σκέψη του και ο βίος του μάς βοηθούν τώρα να δούμε πιο καθαρά τα πρόσωπα των Αιγυπτίων διαδηλωτών της πλατείας Tαχρίρ που προσφέρουν το αίμα τους για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια, τα πρόσωπα των νέων της Τυνησίας, της Υεμένης, της Ιορδανίας, της Συρίας, που διεκδικούν ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης, δικαιοσύνη, δημοκρατία.

Ο αραβικός ξεσηκωμός του 2011 αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες, από τον Ατλαντικό έως τον Περσικό· ανοίγεται μια περίοδος αστάθειας. Πλάι στο αμιγώς γεωπολιτικό διακύβευμα όμως, αναδύεται δειλά μια άλλη μεταβολή, μακροϊστορικού και ανθρωπολογικού χαρακτήρα: οι νέοι της Δύσεως αντικρίζουν στα σόσιαλ μήντια τους ομολόγους τους της Ανατολής, και διαπιστώνουν ότι μοιάζουν σε πολλά περισσότερα απ’ όσα νόμιζαν. Κατανοώντας τους εξεγερμένους νέους της πλατείας Ταχρίρ, οι δυτικοί ομόλογοί τους κατανοούν βαθύτερα τους ίδιους τους εαυτούς τους. Αυτή η αλληλοκατανόηση δικαιώνει εν τοις πράγμασι την προφητική ανάλυση του Σαΐντ και γεννά ελπίδες για υπέρβαση της καχυποψίας και της ξενότητας που χωρίζει πανάρχαιους γείτονες.

visit


Follow nikoxy on Twitter


91 κείμενα από 7


 



BETA


ΚΙΝΗΣΗ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΥΚΟΝΟΥ

RSS Gatherate: The Best of the Greeks

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

Twitting

  • Ζωγράφισε τους ισχυρούς σαν χατζηαβάτες, τους ταπεινούς σαν θυμόσοφους, εντόπιζε ποταπές ρητορείες, χαστούκιζε την… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago
  • Η ανάκαμψη των σοσιαλιστών, η ορμητική εμφάνιση ριζοσπαστών αριστερών στον Μεσογειακό Νότο οφείλεται σε αντίστροφη… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago
  • Πού να σου εξηγώ «πόθεν η κοινή λέξις τραγουδώ»…; «Ένα Βλέμμα» στο Έθνος της Κυριακής μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη -… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago
  • Μετά τη συνάντηση καλλιτεχνών-Μητσοτάκη, να τον ρωτήσω: Πόσο θράσος; Πώς διαχειρίστηκαν το θέμα από το 1993, όταν ψ… twitter.com/i/web/status/1… 2 months ago
  • Παπατζιλίκι με τους τραγουδοποιούς: Άσμα 450+: Επικίνδυνο και παραπλανητικό το βίντεο του Κυριάκου Μητσοτάκη ethnos.gr/politiki/33501… 2 months ago
  • Με τους βουλευτές της Βόρειας Μακεδονίας, Beti Rabadzievska από τις Πρέσπες (αριστερά) και Sasho Vasilevski από την… twitter.com/i/web/status/1… 2 months ago

RSS vlemma_notes

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

ποστμαστερ

mail-3.gif

share

Wikipedia Affiliate Button

not only

keimena.gif

αρχειο

Blog Stats

  • 1.003.888 hits
Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: