You are currently browsing the tag archive for the ‘ιερό’ tag.

Ενας αναγνώστης ζήτησε να γράψω δυο λόγια για το Πάσχα του καλοκαιριού. Τον Δεκαπενταύγουστο, της Παναγίας. Εκ τν υστέρων, λοιπόν. Είχε δίκιο για το «Πάσχα»: τη βραδιά της εορτής, ακούω και βλέπω πυροτεχνήματα, σποραδικές εκπυρσοκροτήσεις, σαν μπαλοθιές, χιλιάδες οχήματα οργώνουν τους δρόμους, αφίσες με πάρτυ γεμίζουν κάθε στύλο της ΔΕΗ, εδώ κι εκεί ανεμίζουν λάβαρα της Βίση, εκατοντάδες αεροπλάνα προσεγγίζουν ή εγκαταλείπουν το αεροδρόμιο ανά δεκάλεπτο, ένας αχός σηκώνεται πάνω απ’ το νησί, βουή, αντάρα, τεστοστερόνη, προσδοκίες, αταβισμοί. Μύκονος.

Απέναντι, άλλος αχός. Οι φίλοι που μας ήρθαν από απέναντι, περιέγραφαν και πάλι ό,τι έχουμε δει στο νησί της Μεγαλόχαρης, αυτές τις μέρες. Την άνοδο στα γόνατα, τους Ελληνες προσκυνητές, τους καταυλισμούς των τσιγγάνων ταμένων, τους Αιθίοπες Μονοφυσίτες ταξιδιώτες, τα ειλικρινή δάκρυα μπρος στο εικόνισμα, τα πλήθη πέριξ του ναού, το εμπόριο και την πίστη, έτσι που φαντάζεσαι ήδη τον Ιησού, άλλοτε με το φραγγέλιο κατά των εμπόρων, και άλλοτε να γιατρεύει παραλυτικούς, λεπρούς, τυφλούς, δαιμονισμένους στην κολυμπήθρα της Μεσογείου. «Η πίστις σου σέσωκέ σε».

Στο ένα νησί θα έλεγε αυτό. Στο άλλο, απέναντι, θα έλεγε ίσως: «Μάρθα Μάρθα, μεριμνάς και τυρβάζη περί πολλά· ενός δε έστι χρεία». Γιατί, όπως εξηγούσα στους φίλους, τα δυο νησιά φέρουν το καθένα την διττή κληρονομιά της γειτόνισσας Δήλου: το ιερό και το χρήμα, την αγιότητα και την πορνεία, την υπερβατικότητα και την εμπορία ανθρώπων, κτηνών, πραγμάτων, το πνεύμα και τη σάρκα. Τα συμβολικά φορτία καθρεφτίζουν την ουσία των ανθρώπων. Τις διαρκώς διπλές όψεις, τις αντινομίες, τις συγκρούσεις, δημιουργικές και φθοροποιές εν ταυτώ.

Αν γυρεύαμε λοιπόν έναν ξεχωριστό χαρακτήρα για το Πάσχα του καλοκαιριού, θα ήταν αυτή η αμφίστομη ένταση, η τανυσμένη συνύπαρξη ιερού και κοσμικού, ένυλου και υπερβατικού, υπερδιέργερσης και ραστώνης. Το σώμα χαϊδεύεται με ήλιο και θάλασσα, η ψυχή ποδίζει στ’ ανοιχτά, και βαθμιαία σώμα και ψυχή συντονίζονται, συντήκονται στο φως, μνήμες και προοράσεις σμίγουν, εδώ οι τεθνεώτες εντοιχισμένα οστά σε έρημα ξωκκλήσια, εδώ και η ριγηλή ματαιότης, τα κυνηγητά εφήβων πόθων, εδώ κολυμπούσες νήπιο, κι εδώ μεσόκοπος παρατηρείς μελαγχολικά το αλαλάζον πλήθος.

Μέρη πια του περιοδεύοντος πλήθους, παρατηρούμε τους άλλους του Αυγούστου, τους διπλανούς, και βλέπουμε τους εαυτούς μας. Νιώθουμε μόνοι: «ερημία μιας απέραντης ταξιδιωτικής δραστηριότητας» λέει ο Xάιντεγκερ, και εννοεί τον τουρισμό. Φταίει και η ηλικία, ακόμη και σαν επίνοια, αν όχι σαν βούλιαγμα, για τούτο το μελαγχολικό βλέμμα, τον γλυκόπικρο αναλογισμό. Οσο κι αν αρνείσαι την αγέλη, είσαι ένα κλαράκι που το παρασέρνει το ποδοβολητό.

Αλλά και το κατοπτρικό του: Η ροή του πλήθους στα αυγουστιάτικα πεδία είναι ροή ζωτικότητας. Είναι ένα ποτάμι που κατεβάζει χυμούς ζωής, αισιοδοξίας, νερά τόνωσης και νερά εξαγνισμού, κι όλα τα κλαράκια παρασύρονται πάλι, αλλά τώρα αναζωογονητικά, σε μια πορεία όχι αφανισμού αλλά εξαγνισμού, προς την κάθαρση.

Να ρεμβάζεις αλλά και να δίνεσαι της ζωής, να μελαγχολείς δημιουργικά, αλλά και να αντλείς χυμούς απ’ τη φύση, να κωπηλατείς προς το μέλλον. Τέτοια είναι η λειτουργία του αυγουστιάτικου Πάσχα, της μεσογειακής κορύφωσης του θέρους. Τέτοια ήταν, τέτοια θα ’ναι, όταν εμείς δεν θα υπάρχουμε.

Advertisements

Το πάρτι στο θωρηκτό Αβέρωφ τροφοδότησε με κουτσομπολιό το σύμπαν ακριβώς από το οποίο προέρχεται ο κόσμος παρομοίων πάρτι: τηλεοπτικές περσόνες, άεργοι, πάρτι-άνιμαλ, νεόπλουτοι, χλιδόφτωχοι, τρακαδόροι, μηντιοπλάσματα, μοντελοβίζιτες. Είναι ένα παράλληλο σύμπαν, αιωρούμενο σε μια πλαϊνή πραγματικότητα, σ’ ένα συννεφάκι, ανέγγιχτο από απειλές χρεοκοπίας, περικοπές συντάξεων, ανεργία, φτώχεια. Ανέγγιχτο; Οχι ακριβώς. Τα πάρτι άνιμαλ δεν θέλουν να ακούνε για ανεργία, όπως ακριβώς δεν θέλουν να ακούνε και για εργασία· εργασία τους είναι οι δημόσιες σχέσεις και η ατομική ευδαιμονία. Η συντριπτική πλειονότητα αυτού του κόσμου είναι ένας περιφερόμενος θίασος διασκεδαστών και τρακαδόρων, που ζει παρασιτικά στις πλάτες των λίγων πλουσίων. Αρα ο κόσμος της εργασίας και των απειλών τους αφορά αντιστρόφως: ο ρόλος τους είναι διαρκώς να απομακρύνονται από αυτή την πηγή δυσφορίας, διαρκώς να υποδύονται ότι δεν υπάρχει ο κόσμος της ανάγκης, διαρκώς να διακηρύσσουν ότι η ζωή είναι μικρή για να είναι θλιβερή, η ζωή είναι πάρτι. Και παρασιτισμός. Και υποταγή.

Αυτός ο κόσμος αυτοαναπαράγεται στα μήντια και στα πάρτι, σε πρωινομεσημεριανούς θυλάκους και φυλλάδες, σε κίτρινα μπλογκ, σε καφετέριες. Αυτός ο κόσμος της ελαφρότητας και του παρασιτισμού παράγει πρότυπα συμπεριφοράς, στάση ζωής, κοσμοείδωλο. Είναι ο ίδιος κόσμος που αναπαράγεται στα ριάλιτι σόου, στην αναπαράσταση της ζωής ως ριάλιτι. Κι είναι ακριβώς τούτα τα ριάλιτι, και οι περσόνες με καλιαρντά και λευκόξανθο μες μαλλί, που διαπαιδαγωγούν το πλήθος της εργασίας και της ανάγκης, αυτή είναι η κύρια πνευματική τροφή για πάμπολλους πρώην λαίμαργους ημιβολεμένους, τώρα ευρισκόμενους στο κατώφλι της υποβάθμισης, του αποκλεισμού, της απόγνωσης.

Tούτος ο κόσμος των φτωχοσελέμπριτι και των νεόπλουτων έθεσε το ζήτημα του ιερού. Τι επιτρέπεται; Ποιο είναι το όριο; Με ποια πράγματα δεν διασκεδάζουμε; Υπάρχουν πράγματα που δεν παράγουν διασκέδαση, ψυχαγωγία, χαβαλέ;

Οταν η κοινωνία των πολιτών δεν μπορεί να θέτει όρια και να τα αναστοχάζεται δημοκρατικά και ανοιχτά, όταν το δημοκρατικό κράτος δεν θέτει όρους και όρια, δεν προασπίζεται τον δημόσιο χώρο και το κοινό καλό, όταν ο δημόσιος χώρος και το κοινό καλό είναι ασαφή και γκρίζα και ανυπεράσπιστα, με διαρκώς μετακινούμενα όρια, διαρκώς υποκείμενα σε ιδιοτελείς ερμηνείες, τότε ναι, η φυλή των παρασίτων θα θέσει το ζήτημα με τους δικούς της όρους και θα δώσει τις δικές της απαντήσεις.

Απαντήσεις: Σιγά μωρέ, και τι έγινε; Ενα παρτάκι έγινε. Πληρώσανε κιόλας οι άνθρωποι. Αυτά μας μαράνανε; Εδώ ο άλλος έκανε δεξίωση στο Φορ Σίζονς, οι άλλοι κάνουνε δείπνα στα γλυπτά του Παρθενώνα. Ολα επιτρέπονται. Ολα τα δημόσια είναι ιδιωτικά.

Τις προάλλες ένας διοργανωτής ιβέντς παραπονιόταν δημοσίως που το καθυστερημένο κράτος δεν του επέτρεψε να οργανώσει το ντεφιλέ του οίκου μόδας Fendi πάνω στην Ακρόπολη, μεταξύ Πορπυλαίων και Παρθενώνος. Τριακόσια διεθνή σελέμπριτι θα παρευρίσκονταν στο ιβέντ· η χώρα έχασε τόση διεθνή προβολή, και θα ‘παιρνε και μερικά λεφτουδάκια η ψωροκώσταινα.

Είναι το Αβέρωφ ιερό; Οχι, κανένα Αβέρωφ δεν είναι ιερό αφ’ εαυτού. Είναι η Ακρόπολη ιερή; Από μόνη της, όχι. Τίποτε δεν είναι ιερό αφ’ εαυτού. Κάθε φορά οι κοινωνίες επανορίζουν τι είναι ιερό γι’ αυτές ― παγανιστικοί ναοί, τεμένη, συναγωγές, βασιλικές μετά τρούλου, πηγές και γεφύρια, θέατρα, τάφοι. Αλλά σε κάθε ιστορική στιγμή, κάθε κοινωνία έχει ανάγκη το ιερό· γύρω από το ιερό συγκροτείται η κοινωνία και ο πολιτισμός, γύρω από την εννοιοδότησή του, την ένυλη και τη συμβολική του έκφραση.

Το ιερό δεν ορίζεται μονοσήμαντα από τον εκάστοτε κυρίαρχο, τον ηγεμόνα ή το κυρίαρχο γούστο των παλλακίδων του· το ιερό ορίζεται πολύ βαθύτερα συναινετικά, οριζοντίως και καθέτως, δηλαδή δημοκρατικά και διαχρονικά. Διότι το ιερό συνέχει την κοινωνία, ως ελάχιστος κοινός παρονομαστής, πολύ πέραν του τόπου και του αίματος, της εφήμερης συλλογικότητας. Το ιερό συγκροτεί πολιτισμό.

Η Ακρόπολη, ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα στις Βάσσες, η νεκρόπολη της Δήλου, το Ακρωτήρι, η Κνωσσός, η ντάπια του Μεσολογγίου, το ρουμάνι στο Βαλτέτσι, είναι τέτοιες εκφράσεις του ιερού, συμφωνημένες. Και οι χρήσεις των ένυλων εκφράσεων του ιερού πάλι συμφωνημένες δημοκρατικά πρέπει να είναι ― μόνο έτσι. Δεν μπορεί το νόημά τους και η χρήση τους να επαφίεται στην αγορά, στον υπάλληλο ή στις ορέξεις μιας φυλής παρασίτων.

visit


Follow nikoxy on Twitter


91 κείμενα από 7


 



BETA


ΚΙΝΗΣΗ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΥΚΟΝΟΥ

RSS Gatherate: The Best of the Greeks

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

Twitting

  • Ζωγράφισε τους ισχυρούς σαν χατζηαβάτες, τους ταπεινούς σαν θυμόσοφους, εντόπιζε ποταπές ρητορείες, χαστούκιζε την… twitter.com/i/web/status/1… 2 weeks ago
  • Η ανάκαμψη των σοσιαλιστών, η ορμητική εμφάνιση ριζοσπαστών αριστερών στον Μεσογειακό Νότο οφείλεται σε αντίστροφη… twitter.com/i/web/status/1… 3 weeks ago
  • Πού να σου εξηγώ «πόθεν η κοινή λέξις τραγουδώ»…; «Ένα Βλέμμα» στο Έθνος της Κυριακής μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη -… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago
  • Μετά τη συνάντηση καλλιτεχνών-Μητσοτάκη, να τον ρωτήσω: Πόσο θράσος; Πώς διαχειρίστηκαν το θέμα από το 1993, όταν ψ… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago
  • Παπατζιλίκι με τους τραγουδοποιούς: Άσμα 450+: Επικίνδυνο και παραπλανητικό το βίντεο του Κυριάκου Μητσοτάκη ethnos.gr/politiki/33501… 1 month ago
  • Με τους βουλευτές της Βόρειας Μακεδονίας, Beti Rabadzievska από τις Πρέσπες (αριστερά) και Sasho Vasilevski από την… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago

RSS vlemma_notes

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

ποστμαστερ

mail-3.gif

share

Wikipedia Affiliate Button

not only

keimena.gif

αρχειο

Blog Stats

  • 1.003.414 hits
Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: