You are currently browsing the tag archive for the ‘εχθρός’ tag.

KOUTSAFTIS

Η κατάσταση της χώρας μπορεί να γίνει ορατή σήμερα όχι μόνο από τα κλειστά μαγαζιά και τη έλλειψη ρευστότητας, αλλά κυρίως από την βαθμιαία κατάρρευση του δημόσιου χώρου. Αρκεί να σταθείς απ΄το πρωί σε μια ουρά, στην εφορία, στη ΔΕΗ, στον ΕΟΠΠΥ, για διακανονισμό οφειλής ή για ένα παραπεμπτικό. Να δεις τους εκατοντάδες εξουθενωμένους ανθρώπους, να στέκονται σε διαδρόμους, κλιμακοστάσια και πεζοδρόμια επί ώρες, να αερίζονται με έναν φάκελο, με τα χαρτιά της υπόθεσής τους, να διαπληκτίζονται μεταξύ τους και με τους λιγοστούς υπαλλήλους, να αυτολοιδορούνται, να μεψιμοιρούν, να σιχτιρίζουν, συχνότερα να σιωπούν, να βυθίζονται σε μια βουβή κατάθλιψη.

Η προϊούσα, συχνά ραγδαία, φθορά του δημόσιου χώρου εικονίζει την υλική πτώχευση, ότι οι δημόσιοι και κοινωφελείς οργανισμοί λειτουργούν οριακά, με λιγότερο προσωπικό, για πολλαπλάσιες υποθέσεις πτωχευμένων ή αναγκεμένων πολιτών· ότι τα ακτοπλοϊκά δρομολόγια είναι πολύ πιο αραιά φέτος, με πιο αργά πλοία, με στιριμωξίδι από τον Ιούνιο· ότι τα σκουπίδια σωρεύονται συχνότερα, οι δρόμοι γεμίζουν λακούβες. Παρατηρώντας τις αντιδράσεις του κόσμου, αντιλαμβάνεσαι και την ψυχική φθορά: οι άνθρωποι αισθάνονται εγκαταλειμμένοι, ότι τίποτε δεν λειτουργεί εύρυθμα, όλα έχουν ρετάρει και κινούνται στο όριο, ότι κανείς δεν νοιάζεται, ότι όλα πάνε πίσω, χαμηλά.

Η διάχυτη αίσθηση ανημπόριας και απόγνωσης μπροστά στην πρωινή ουρά που ξεχειλίζει ώς το ισόγειο και το πεζοδρόμιο, εκτείνεται διαφοριζόμενη: εκδηλώνεται με μεμψιμοιρία, με ηττοπάθεια, με ενδοβεβλημένη την ήττα ακόμη και χωρίς αγώνα, με εκπομπή μίσους προς πάσαν κατεύθυνση, με διαρκή επιθετικότητα, με μια κρούστα κατάθλιψης να καλύπτει τα πρόσωπα. Κυρίως με ολοσχερή επικράτηση της αίσθησης ότι δεν μπορούμε να ορίσουμε τη μοίρα μας, σαν ένα αόρατο χέρι να μας αρπάζει και να μας πετάει στα βράχια· οι άνθρωποι βουλιάζουν στην ετερονομία, περιμένοντας έναν ηγεμόνα, έναν σωτήρα, έναν μεσσία, να τους βγάλει από το κακό όνειρο.

Πρόκειται για αργή, πλην διαρκή, καταστροφή ανθρώπινου κεφαλαίου. Πρόκειται για το χειρότερο ίσως αποτέλεσμα της μακράς κρίσης, εικόνα βαθιάς ηθικής και πολιτικής παρακμής, σύμπτωμα νόσου της συλλογικής ψυχής και της συλλογικής βούλησης. Πώς θα επιτευχθεί ανάσχεση και εν συνεχεία ανάδυση; Παρότι δεν είναι απλώς πρακτικό πρόβλημα, μερικές πρακτικές κινήσεις της πολιτικής ηγεσίας θα μπορούσαν να σημάνουν την έναρξη κάποιας τάσης αντιστροφής. Η άμεση ενίσχυση, π.χ., των οργανισμών που δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις θα ελάφραινε το κλίμα. Οι εφορίες, το ΙΚΑ, η ΔΕΗ αδειάζουν από έμπειρους υπαλλήλους. Προσωπικό λείπει κυρίως, αυτοί που έφυγαν με πρόωρη συνταξιοδότηση για να προλάβουν το εφ’ άπαξ όσο ακόμη υπάρχει. Τι βλέπουμε όμως; Η περίφημη κινητικότητα, αφού επωάσθηκε επί μακρόν, δεν εφαρμόζεται με ενίσχυση των τομέων που καταρρέουν, αλλά μεταφέροντας 4.000 δημοτικούς αστυνομικούς στην ΕΛΑΣ. Προχειρότητα και πανικόβλητες κινήσεις υπό την πίεση της τρόικας, ή σκοπούμενη ενίσχυση των δυνάμεων ασφαλείας ερήμην των κοινωνικών αναγκών; Σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες θα συνεχίσουν να εξαθλιώνονται στις ουρές για να ρυθμίσουν οφειλές, χαράτσια, συνταγές.

Γιατί όμως δεν κάνει κάτι η κυβέρνηση, τουλάχιστον απ’ όσα μπορούν να γίνουν χωρίς οικονομικό κόστος; Η αυθόρμητη απάντηση: Δεν μπορούν και δεν θέλουν. Η αυθόρμητη απάντηση, που θα έδινε και το πλήθος στις ουρές, είναι η πλησιέστερη στην αλήθεια. Για πολλούς λόγους, οι πολιτικές ελίτ που κυβερνούν τον τόπο, με άνετες πλειοψηφίες συνήθως, έχουν φθαρεί ανεπίστρεπτα, περισσότερο κι από τους άνεργους και τους κατεστραμμένους της κρίσης. Οι ολίγες, ούτως ή άλλως, ικανότητές τους φαίνονται εντελώς ανεπαρκείς τώρα ενώπιον των ιστορικών προκλήσεων. Πέραν αυτού, νοητικά και ψυχικά είναι προσανατολισμένοι σταθερά στην αυτοαναπαραγωγή τους και στην αναπαραγωγή ενός κράτους χαμηλών προσδοκιών, υπό απόλυτο έλεγχο, εργαλείο για τις δικές τους επιδιώξεις. Δεν ξέρουν και δεν επιθυμούν κάτι άλλο.

Επιπλέον, και τούτο το χαρακτηριστικό διατρέχει εγκάρσια το πολιτικό σύστημα, δεν είναι σε θέση να επιχειρήσουν συγκλίσεις και συνθέσεις, πόσο μάλλον υπερβάσεις. Δεν είναι σε θέση να αποκριθούν στις κατεπείγουσες κλήσεις της ιστορίας. Η ενεργητικότητα και οι δυνάμεις τους όλες αναλώνονται στη διαπάλη για τη νομή της εξουσίας· μακριά από την εξουσία, η συντριπτική πλειονότητα δεν μπορεί καν να αναπνεύσει.

Στην παρούσα οριακή φάση εντούτοις το πολιτικό παίγνιο αποκτά για πρώτη φορά μετά πολλές δεκαετίες εξόχως συγκρουσιακό χαρακτήρα. Η αμβλεία πόλωση του μεταπολιτευτικού δικομματισμού συνέβαινε τελετουργικά ανά τριετία-τετραετία, με έπαθλο έναν αχανή ρευστό κεντρώο χώρο. Η δικτατορία είχε συμβάλει άλλωστε στην προσέγγιση όχι μόνο των αριστερών με τους δεξιούς αντιστασιακούς, αλλά και τη συνομιλία αστών και λαϊκών στρωμάτων πάνω στο κοινό εθνικό-δημοκρατικό πεδίο. Το σοκ της πτώχευσης και της ύφεσης εξαφάνισε την πολυτέλεια της μετριοπάθειας, της αρμονικής συνύπαρξης των τάξεων, της, έστω συμβατικής, συναίρεσης των αντιθέτων. Η πόλωση τώρα λαμβάνει άλλα χαρακτηριστικά, σχεδόν ψυχροπολεμικά. Η προφανής αιτία της μεταπτωχευτικής πόλωσης είναι η επιδίωξη ηγεμονίας· μάλλον, η διάθεση απόλυτης κυριαρχίας, με εξουθενωμένο τον αντίπαλο ― τον εχθρό, κατά Καρλ Σμιτ, έτσι όπως τίθεται από την ακροδεξιά ρητά και συνειδητά.

Κατά τούτο, η προϊούσα πόλωση υπερπηδά το παλαιό δίπολο ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, φορτίζεται με ιδεολογική σφοδρότητα και επιθέσεις σε συμβολικές μορφές όπως του Ανδρέα Παπανδρέου, επικαλείται τον εθνικό κίνδυνο και τον δυτικό προσανατολισμό, αλλά φαίνεται να αγνοεί ένα νέο χαρακτηριστικό που έφερε στην επιφάνεια η κρίση: τη βαθιά ταξικότητα. Οι διαιρέσεις πλέον δεν συμβαίνουν σε επίπεδο ιδεολογίας, οικογενειακής ή τοπικής παράδοσης, πελατειακότητας, αλλά πάνε βαθιά, στον πυρήνα των υλικών προϋποθέσων της βιοτής, και της απορρέουσας αυτοσυνείδησης. Οσοι επιδιώκουν άρα τον διχασμό με όρους ιδεολογικούς ή διαχείρισης φόβου, θα πρέπει αργά ή γρήγορα να απαντήσουν καίρια στις υλικές ανάγκες των θυμάτων της κρίσης. Και είναι πολλά τα θύματα, μπορούν να γείρουν τη ζυγαριά.

 

Φωτ.: Αγέλαστος πέτρα, still από την ταινία. Φίλιππος Κουτσαφτής, 87 min, 2000.
Advertisements

Μακριά από την Αθήνα, η κρίση, η ζωή, φαίνονται αλλιώς. Οι Ελληνες ανησυχούν, αγωνιούν, όπου κι αν βρίσκονται, στα χωριά και στα όρη, στην Αμερική ή στην Ωκεανία. Αλλά στην υπερτροφική πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, η αγωνία παίρνει άλλες διαστάσεις, γιατί η κρίση εδώ, περισσότερο από παντού, χτυπάει σκληρότερα τους ανθρώπους.

Ρωτούν λοιπόν τον Αθηναίο, και μάλιστα τον «ευρισκόμενο στα πράγματα»: Πώς πάμε; Κοντεύει να τελειώσει; Πού θα φτάσει; Τι μπορούμε να κάνουμε; Οσο εύγλωττος μπορεί να είναι ο ερωτώμενος όταν αναλύει και παρλάρει στο οικείο του περιβάλλον, άλλο τόσο κούφιος ή ατελέσφορος μπορεί να ακουστεί ο λόγος του ενώπιον τέτοιων ερωτημάτων, θεμελιωδών, που ζητούν ουσιώδεις απαντήσεις. Δεν ξέρω, λες, ταπεινά και σιγαλά.

Η συζήτηση όμως δεν τελειώνει. Καθώς συνεχίζεται, όλοι μαθαίνουν απ΄ τον άλλο: και ο ερημίτης των ορέων, και πολύ περισσότερο ο πολύφερνος Αθηναίος. Καθώς συναντιούνται οι σκέψεις, βαθαίνει η κατανόηση των συμβαινόντων, ο πεσιμισμός μετριάζεται, αναδεικνύονται οι δυνατότητες, και μαζί εντοπίζονται οι απειλές, φανερές και κρυμμένες. Ιδού η επίγευση των πολύωρων συζητήσεων σε τόπους άκρας ησυχίας, μεταξύ έναστρου ουρανού, χιονοσκεπών βουνών και απέραντης θάλασσας.

Μας απειλούν η ηττοπάθεια, η παραίτηση, η ακηδία, ο διχασμός ― τα αναφέρω χωρίς αξιολογική σειρά. Ολα εμφιλοχωρούν στο κοινωνικό σώμα και το υποσκάπτουν· όσο φουντώνουν, θα εκτοπίζουν κάθε υγιή αντίδραση, και στο τέλος θα προκαλέσουν μια κατάρρευση προς τα έσω, μια ούτως ειπείν ενδόρρηξη. Η διαρκής αυτή απειλή εκτείνεται ανάμεσα σε δυο στερεοτυπικές κουβέντες: «Αυτοί είμαστε, δεν αλλάζουμε» και «Φταίει ο άλλος». Στο ένα άκρο βρίσκεται η παραίτηση από τον συλλογικό νου, η φυγή από την πολιτική κοινωνία, η απόδραση από τον έλλογο βίο εντέλει. Η ζωή εναπόκειται σε εξωλογικές δυνάμεις, υπέρτερες του ατόμου και της συλλογικής βούλησης· δεν μπορείς να κάνεις τίποτε, δένεις τα χέρια κι αφήνεσαι στη μοίρα.

Στο άλλο άκρο βρίσκεται η ακραία ετερονομία, η βίαιη μετάθεση της ατομικής ευθύνης, το μίσος. Ο άλλος διαμορφώνει τη μοίρα μου, η βούλησή μου δεν αρκεί για να ορίσω τον βίο μου, το κακό είναι πάντα έξω από μένα, υπάρχω οριζόμενος ως προς έναν εχθρό. Εδώ φωλιάζει ο διχασμός. Ο οποίος παρότι φαντάζει εξωστρεφής, σαν ενέργεια στρεφόμενη κατά του εχθρού-άλλου, στο βάθος του είναι μια ακραία εσωστρέφεια, μια πτύχωση προς τα έσω, με την οποία απαρνείσαι το έξω, το περιβάλλον, τον άλλο. Απαρνείσαι την κίνηση προς τα έξω, την επαφή ή την τομή με άλλους· επιλέγεις μόνο την καταστροφή του άλλου. Κι είναι τόση η τύφλωση της εσωπτύχωσης, που προχωρείς στην καταστροφή του άλλου, ακόμη κι όταν αυτό σημαίνει αυτοκαταστροφή.

Ανάμεσα στα δύο αυτά άκρα, θάλλουν πολλές άλλες δυνατότητες. Ολες λίγο-πολύ καλύτερες, δηλαδή λιγότερο καταστροφικές. Παρ’ όλο λοιπόν που ορθώνονται μπροστά μας τα άκρα, τα πιο ζοφερά, είναι πολύ πιθανότερο να τραπούμε προς τις άλλες οδούς, τις βατές. Προϋπόθεση γι’ αυτό είναι η βαθύτερη κατανόηση των συμβάντων, μέσα στο ιστορικό και το ανθρώπινο πλαίσιό τους, και η διατήρηση μιας ορισμένης νηφαλιότητας. Είναι εύκολο; Είναι εφικτό. Και μόνο που συζητάμε και συνθέτουμε μια κάποια συναντίληψη, που βρίσκουμε εφαπτόμενες και τομές, αγωνιώντες Αθηναίοι και ήρεμοι ερημίτες, κουρασμένοι μεσήλικες και παλλόμενοι νέοι, δείχνει ότι δεν έχουμε φτάσει από εκατό δρόμους τα όρια της σιγής.

Οι εκλογές είναι μια ιστορική στιγμή. Μια στιγμή. Κρίσιμη, καυτή, για το άμεσο μέλλον, αλλά όσο προχωρούμε στο χρόνο, η σημασία της ελαφρώνει, διότι προστίθενται κι άλλες πολλές παράμετροι, τέτοιες που σήμερα, υπό το κράτος σφοδρών συναισθημάτων, υπό το κράτος της αβεβαιότητας για την υλική μας συνθήκη, δεν μπορούμε να τις προσμετρήσουμε νηφάλια.
Η κρίση μάς βγάζει την ψυχή, καθώς προσπαθούμε διαρκώς να υπολογίζουμε ποια θα είναι η κανονικότητα του βίου, από μήνα σε μήνα πια, κι από βδομάδα σε βδομάδα. Αλλά μας σταλάζει και μια ορισμένη πείρα, πικρή μεν πλην πείρα: Πρώτον, η επιδείνωση δεν συμβαίνει ακαριαία, ώστε έχουμε κάποιο χρόνο να προσαρμοστούμε. Δεύτερον, προσαρμοζόμαστε και στα πιο χαμηλά, στο μέτρο που δεν συμβεί βαριά απώλεια, ανεργία, ασθένεια, τέτοια δυσβάστακτα ή ανέκκλητα.

Το εκλογικό αποτέλεσμα ασφαλώς θα επηρεάσει το ορατό μέλλον. Βασικά, θα συνεχιστεί η πολιτική αστάθεια που άρχισε τον Ιούνιο του 2011, με την παρ’ ολίγον κατάρρευση του τότε πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου, και κορυφώθηκε με την καθαίρεσή του ύστερα από λίγους μήνες. Τα δύο μνημόνια κατεδάφισαν πρώτα το μεγάλο ΠΑΣΟΚ και κατόπιν αφυδάτωσαν τη Νέα Δημοκρατία· κατ’ ουσίαν δηλαδή αφαίρεσαν από τον πολιτικό χάρτη τις δεσπόζουσες δυνάμεις της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Για την αποψίλωση ευθύνη φέρουν και οι Ευρωπαίοι εταίροι, πρωτίστως οι Γερμανοί, οι οποίοι ακόμη και τώρα, δύο χρόνια αργότερα, με τη χώρα στα πρόθυρα κατάρρευσης, προσεγγίζουν τον Ελληνα ασθενή με ελιξίρια λιτότητας, χωρίς να υπολογίζουν πολιτικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις.

Το ντόμινο ωστόσο, που μπορεί να προκαλέσει η πτώση της Ελλάδας, δεν αφορά μόνο το ευρώ. Η ενδεχόμενη έξοδος της Ελλάδας θα έχει ισχυρή επίδραση στην ίδιο τον πολιτικό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης: ο ευρωσκεπτικισμός των μικρών λαών θα είναι η πρώτη και ίσως η πιο άμεσα αισθητή επίπτωση. Το ερώτημα είναι τούτο: Η γεωπολιτική ασάφεια στο ΝΑ άκρο της Ευρώπης, με τη Μέση Ανατολή φλεγόμενη και το Μαγκρέμπ ταρασσόμενο, μπορεί να απορροφηθεί από τη βόρεια ζώνη του σκληρού ευρώ; Να το πούμε αλλιώς: Μπορεί η Γερμανία να αφήσει μια ευρωπαϊκή σύμμαχο χώρα ασταθή και πτωχευμένη, με τον λαό της υποφέροντα και νεοναζί συμμορίες να τρομοκρατούν γηγενείς και μετανάστες; Μπορεί, αλλά όχι χωρίς μεσοπρόθεσμο κόστος για την Ευρώπη ολόκληρη. Είναι από τις περιπτώσεις όπου η πολιτική εκδηλώνεται βραδυφλεγώς, στη μακρότερη διάρκεια.

Εν πάση περιπτώσει, αυτά είναι σενάρια εν προόδω. Στη βραχεία διάρκεια, μας ενδιαφέρει πρωτίστως πώς θα εξελιχθεί η ζωή στη χώρα. Νομίζουμε ότι η πρόνοια και η ενεργητικότητά μας πρέπει να εστιασθεί στη διατήρηση της συνοχής και της ειρήνης στο κοινωνικό σώμα ― άνευ αυτών, απομακρύνεται χρονικά η έναρξη της αποκατάστασης. Η εχθροπάθεια, η τρομολαγνεία, η πολιτική αντιπαράθεση με εμφυλιοπολεμικούς όρους, που φούντωσαν κατά τις τελευταίες προεκλογικές ημέρες, πρέπει να πάψουν ευθύς αμέσως, στο μέτρο που δεν θεωρούμε τον άλλο εχθρό, κατά Καρλ Σμιτ, έτσι ώστε να επιδιώκουμε την ολοκληρωτική του εξόντωση.

Μία εξαίρεση: οι νεοναζί. Αυτοί πρέπει να βρουν απέναντί τους ολόκληρη την πολιτική κοινωνία. Τώρα που βγήκαν το φως, όλοι μπορούν να γνωρίζουν τι είδους υποκοσμικά, κοινωνιοπαθολογικά και παρακρατικά στοιχεία κρύβονται πίσω από τις εθνικιστικές κορώνες και τους θρύλους για προσκοπικές δράσεις στα γκέτο των Αθηνών. Ο προσκοπισμός τους είναι οι κατ΄οίκον επιδρομές και οι φονικοί ξυλοδαρμοί· ιδεολογία τους ένα χυλώδες μείγμα εθνοκαπηλίας, σατανισμού, αστρολογίας, παγανισμού New Age και αντισημιτισμού, με επίστεψη τη λατρεία του Χίτλερ. Εκφραστικό τους όργανο, η ωμή βία και ο τρόμος. Δυστυχώς, η αγελαία φύση τους ελκύει νέους, έφηβους, παιδιά ποτισμένα ήδη από διαφημίσεις ατομικισμού και βία, κολοβωμένα ήδη από στείρα σχολεία, στομωμένα από τον νεποτισμό και την πελατειακότητα στον δημόσιο και τον επιχειρηματικό βίο. Η κρίση, δια του φόβου και της απογνώσεως που έσπειρε στο αιφνιδιασμένο σώμα της κοινωνίας, ανέδειξε και φούντωσε τη φαιά πανώλη, ό,τι επωαζόταν στις εγκαταλειμένες γειτονιές των αδύναμων, των φτωχών και των νεόπτωχων, των μικροαστών και λαϊκών, υποβαθμισμένων ήδη πριν από την κρίση.

Ο νεοναζισμός δεν είναι λάιφστάιλ, δεν είναι καλτ, δεν είναι γραφικότητα για τηλεκατανάλωση· είναι απειλή για τη δημοκρατία και την κοινωνία. Θα φουντώνει, όσο φουντώνει η κρίση. Και δεν εξουδετερώνεται με ξόρκια και ακκισμούς.

Η διελκυνστίδα για τις γραπτές εγγυήσεις που ζητούν οι Βρυξέλες και το Βερολίνο από τα μεγάλα κόμματα, προκειμένου να εκταμιευθεί η (προ πολλού εγκριθείσα) έκτη δόση, προσφέρει μια ακόμη αφορμή να σκεφτούμε το μέλλον της Ενωμένης Ευρώπης και τη θέση της Ελλάδας εντός της ― τουλάχιστον σε ό,τι θα έχει διαμορφωθεί μετά την κρίση. Είναι προφανές ότι η Ελλάδα έχει χάσει την αξιοπιστία της, για πολλούς λόγους ― επειδή είναι χρεωμένη και ζητάει οικονομική βοήθεια, επειδή έχει μαγειρέψει πολλές φορές τα δημοσιονομικά μεγέθη, από την είσοδο στην ΟΝΕ έως πρόσφατα, αλλά, κυρίως, επειδή η κυβέρνηση Παπανδρέου έλαβε τη βοήθεια του Μνημονίου υποσχόμενη τα πάντα, χωρίς καμία διαπραγμάτευση και κανένα δικό της εναλλακτικό σχέδιο, και εν συνεχεία αθέτησε τις υποσχέσεις της κατά συρροήν.

Με εκπλήσσουσα προθυμία ο κ. Παπανδρέου στο διαρρεύσαν 18μηνο αναλάμβανε έναντι της τρόικας δυσβάστακτες ιστορικές δεσμεύσεις, αγνοώντας αν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν στα προβλεπόμενα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, αγνοώντας πώς θα εφαρμοστούν, αγνοώντας τις ολέθριες επιπτώσεις στην οικονομία και την κοινωνία. Εξ ου και ακολούθως αδυνατούσε να τηρήσει και το περιεχόμενο και το χρονοδιάγραμμα του Μνημονίου. Ενός Μνημονίου εξάλλου που απεδείχθη υπερβολικά αισιόδοξο ως προς τις προβλέψεις του (λ.χ. επιστροφή στις αγορές το 2012) και εντελώς λανθασμένο ως προς την εκτιμώμενη ύφεση.

Η αξιοπιστία και η εικόνα της Ελλάδας επλήγησαν και από άλλες ενέργειες. Από το πώς ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός διέσυρε τη χώρα του ενώπιον των ξένων αξιωματούχων, δίνοντάς τους λαβή για υποτιμητικά και χλευαστικά σχόλια. Και από το πώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρήκαν έναν βολικό αποδιοπομαπίο τράγο για να του φορτώσουν όλη τη συστημική κρίση της ευρωζώνης.

Αίφνης οι άμωμοι Ευρωπαίοι του Βορρά, Καθαροί, Αναβαπτιστές, Καλβινιστές, Χρηματιστές, ανακάλυψαν ότι στον ρυπαρό Νότο, τεμπέληδες, πονηροί και κλέφτες Ορθόδοξοι και Καθολικοί, εικονολάτρες και μαριολάτρες, ζούσαν εν ελαίω και οίνω, σπαταλώντας τα δανεικά της ΕΚΤ. Ελάχιστοι μήνες κρίσης ήσαν αρκετοί για να μετατρέψουν την πάγια ευρωρητορική υπέρ συνοχής, ισοτιμίας και αλληλεγγύης, σε ρητορική καχυποψίας, ασυμμετρίας, ανακολουθίας και εκβιασμού. Κι ήταν αυτή ακριβώς η αλλαγή στάσης των Βρυξελών και του Βερολίνου που τροφοδότησε τα βορειοευρωπαϊκά μήντια με εθνοτικό μίσος, ρατσιστικά στερεότυπα και χονδροειδή ψεύδη.

Δυστυχώς για την Ευρώπη, το πρόβλημά της δεν είναι οι Ελληνες. Αυτό το βλέπει πια όλος ο πλανήτης, πλην της ευρωπαϊκής ηγεσίας, η οποία εξακολουθεί να ζητεί την ψυχοπολιτική εξουθένωση της Ελλάδας προς παραδειγματισμόν όλων των άλλων εταίρων και προς εξευμενισμόν του Μολώχ των αγορών. Ματαίως. Τι θα κερδίσει η ετοιμόρροπη ευρωζώνη από την πλανητική ταπείνωση κάποιου Αντώνη Σαμαρά στις εσχατιές της Μεσογείου; Τίποτε υλικό. Το πολύ, να επισπευσθεί η υποβάθμιση της Γαλλίας. Αλλά συμβολικά, το σιδηρούν Βερολίνο στο πρόσωπο της Ελλάδας εφαρμόζει την θεωρία του Καρλ Σμιτ περί εχθρού· τη θεωρεί πλέον εχθρό, ξένη, αλλότρια, και στέλνει αυτό το μήνυμα στον εν προόδω ευρωπαϊκό ερειπιώνα: ότι κατίσχυσε ολοκληρωτικά επί της μικρής Ελλάδος, πρώην εταίρου και νυν ξένου.

Εβλεπα ένα ντοκιμαντέρ μες στη νύχτα, για τους αντιρρησίες συνείδησης στο Ισραήλ. Την εικοσάχρονη κόρη του υπαρχηγού της Μοσάντ, έναν πρώην βατραχάνθρωπο και νυν σκηνοθέτη, έναν βετεράνο πιλότο επιθετικών ελικοπτέρων, κάμποσα παιδιά στα δεκαεννιά και τα είκοσι. Τα παιδιά αρνούνται να καταταγούν και καταδικάζονται σε φυλάκιση μερικών εβδομάδων· οι έφεδροι αρνούνται να επιστρέψουν. Ολοι αντιμετωπίζουν τον θυμό ή και τη χλεύη των συμπατριωτών τους, την απόρριψη των φίλων τους και της οικογένειάς τους. Ομως η άρνησή τους παραμένει σταθερή, και οι αρνησίες πληθαίνουν. Τα σκεπτικά τους είναι διαφορετικά, όλοι όμως απορρίπτουν τον πόλεμο στα κατεχόμενα και τον πόλεμο εναντίον αμάχων.

Ολοι απορρίπτουν τον ανήθικο, άδικο πόλεμο· αρνούνται να συμμετάσχουν σε μια τυφλή βιομηχανία βίας και πόνου. Η μηχανή πολέμου συνεχίζει το έργο της, αλλά κάποιοι άνθρωποι βγαίνουν έξω, διαχωρίζουν τη θέση τους, υποστηρίζοντας ότι έτσι υπηρετούν καλύτερα την πατρίδα τους. Δεν θέλουν άλλο φόβο, δεν θέλουν ο φόβος να κυριαρχεί τη ζωή τους.

Γυρνάω το βλέμμα μου εδώ, όπου δεν έχουμε πόλεμο, δεν έχουμε κατεχόμενα, δεν βασανίζουμε άμαχους, δεν βομβαρδίζουμε σχολεία. Εχουμε όμως οργή σωρευμένη, μας πλακώνει η δυσθυμία, δεν μας χωράει ο τόπος, βουλιάζουμε στην αυτολοιδωρία. Και μάς τρώει ο φόβος.

Χωρίς πόλεμο, χωρίς εχθρό. Ετσι φαίνεται. Κι όμως απο κάτω σιγοβράζει ένας διαρκής ακήρυκτος πόλεμος, διάχυτος, χωρίς σαφείς στόχους, χωρίς ξεκάθαρο εχθρό. Ή μάλλον, με πολλούς εχθρούς, διάχυτους κι αυτούς, μικροεχθρούς φαντασιωμένους και ορισμένους αυθαίρετα μες στο σώμα της κοινωνίας· κάθε ομάδα, κάθε μικροσύνολο ορίζει τους δικούς τους εχθρούς και κραδαίνει εναντίον τους απειλές, αναθέματα και βία.

Σύμφωνα με μια ορισμένη πολιτική αντίληψη, για να υπάρχει συνεκτική και αποτελεσματική μια ομάδα, χρειάζεται να ορίσει έναν εχθρό· το εμείς ορίζεται βάσει του εχθρού. Στην παρούσα φάση, σε μια ελληνική κοινωνία κερματισμένη, οργισμένη, συγχισμένη, φοβισμένη και επιθετική, διάφορες ετερόκλητες ή τεμνόμενες ομάδες εντοπίζουν, φαντασιώνουν και ορίζουν ετερόκλητους ή τεμνόμενους εχθρούς. Κάθε ομάδα εναντίον της άλλης, και όλες μαζί εναντίον όλων. Κάποιες ομάδες μπορεί και να μένουν στο απυρόβλητο, από τυφλότητα· κάποιες άλλες ομάδες μπορεί να χειραγωγούν άλλες τυφλωμένες ομάδες και να τις στρέφουν εναντίον των όμορων, των γειτόνων και των συγγενών, ώστε οι χειραγωγοί να μένουν πάντα εκτός κάδρου, εκτός εχθρότητας, εκτός του θεάτρου επιθετικότητας και βίας.

Ο εχθρός είναι μέσα μας. Οταν δεν έχουμε τη δύναμη να πλησιάσουμε, να κατανοήσουμε, να συμπονέσουμε, να συνυπάρξουμε· όταν η δύσκολη ανθρωπινότητα απομακρύνεται, όταν η πολιτική κοινωνία κείτεται εξαρθρωμένη και ξέπνοη, όταν φατρίες, λόμπι, συμμορίες, φυλές και σέχτες αλληλομαχαιρώνονται, τότε όλοι αναζητούν εχθρό, τότε η τυφλότητα γίνεται καθολική συνθήκη. Τότε όλοι στρέφονται εναντίον όλων, με σκοπό την εκμηδένισή τους· με κατάληξη την αλληλοεκμηδένιση.

Ο νομικός και πολιτικός φιλόσοφος Καρλ Σμιτ, θεωρητικός του ολοκληρωτικού κράτους, περιγράφει την απόλυτη εχθρότητα· κανείς δεν την περιέγραψε πιο εφιαλτική, πιο ακριβή: «Σε έναν κόσμο όπου οι αντίπαλοι, πριν αλληλοεξοντωθούν φυσικά, αλληλοωθούνται με τέτοιο τρόπο στην άβυσσο της ολοκληρωτικής υποτίμησης, χρειάζεται να δημιουργηθούν νέα είδη απόλυτης εχθρότητας. Η εχθρότητα θα αναπτυχθεί σε τέτοιο βαθμό, που ίσως δεν θα μπορεί πια καν να γίνεται λόγος για εχθρό ή εχθρότητα και μάλιστα χωρίς και οι δύο να έχουν προηγουμένως εξοστρακιστεί και καταδικαστεί, πριν αρχίσει το έργο της καταστροφής. Η καταστροφή τότε θα γίνει εντελώς αφηρημένη και απόλυτη. Δεν στρέφεται πια ενάντια σε κάποιον εχθρό, αλλά υπηρετεί μόνο μια δήθεν αντικειμενική επιβολή ύψιστων αξιών, για τις οποίες είναι γνωστό ότι κανένα τίμημα δεν είναι αρκετό…»

Ο φόβος ενώπιον της φτώχειας, η αβεβαιότητα ενώπιον της ρευστής ανθρωπογεωγραφίας, η ματαίωση του επίχρυσου ονείρου των ‘90s, η αποθηρίωση των ελίτ εξουσίας, οι γκρεμισμένες φενάκες και οι σωρευμένες διαψεύσεις, η πνευματική τρυφηλότητα και ο συναισθηματικό ευνουχισμός, όλα, σημάδια, συγκυρίες και υποκειμενικές αδυναμίες, όλα εκτινάσσονται τώρα και αναζητούν εχθρό, εχθρούς.

Είπαμε, ο εχθρός είναι μέσα μας, μέσα στην κοινωνία, μέσα στους εαυτούς. Προτού επιδοθούμε στην καταστροφή, ας δούμε μέσα και γύρω μας. Ας βγούμε από τη βιομηχανία του φόβου και του μίσους, όπως οι αρνησίες του Ισραήλ· να αρνηθούμε πρώτα αυτόν κυρίως τον εχθρό.

visit


Follow nikoxy on Twitter


91 κείμενα από 7


 



BETA


ΚΙΝΗΣΗ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΥΚΟΝΟΥ

RSS Gatherate: The Best of the Greeks

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

Twitting

  • Πολιτισμός καζίνων με αυτοφωράκηδες || Για ποια έργα θα τον θυμούνται ως πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη; Για τα… twitter.com/i/web/status/1… 1 week ago
  • Τραπεζοκαθίσματα στη Δήλο (Γαίας ατίμωσις) Ας σκεφτούν οι βουλευτές και ο Κ. Μητσοτάκης τι ίχνος θα αφήσουν για τις… twitter.com/i/web/status/1… 1 week ago
  • Για τον ποιητή Χριστόφορο Λιοντάκη - του Παντελή Μπουκάλα kathimerini.gr/1040620 2 weeks ago
  • Immigration panic: how the west fell for manufactured rage theguardian.com/uk-news/2019/a… 2 weeks ago
  • Ποτέ άλλοτε οι υπερβολικές προσδοκίες των κακομαθημένων παιδιών της Μεταπολίτευσης δεν περιστάλησαν τόσο βίαια και… twitter.com/i/web/status/1… 4 weeks ago
  • Η γελοιοποίηση του κομματικού κράτους. Η κομματική-αυταρχική διήθηση του κράτους έχει και τα αδύνατα σημεία της. Εν… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago

RSS vlemma_notes

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

ποστμαστερ

mail-3.gif

share

Wikipedia Affiliate Button

not only

keimena.gif

αρχειο

Blog Stats

  • 1.005.427 hits
Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: