You are currently browsing the tag archive for the ‘διαφθορά’ tag.

Ολο τον περασμένο χρόνο διαπιστώναμε ότι η πληθωριστική νομοθέτηση, στο πλαίσιο της εφαρμογής μνημονιακών υποχρεώσεων. ενέχει πολλούς κινδύνους, λειτουργικά άσχετους από τον πολιτικό πυρήνα του μνημονίου. Με το πρόσχημα του κατεπείγοντος και με τη μέθοδο των πολυνομοσχεδίων και των εμβόλιμων τροπολογιών, προωθούνται φωτογραφικές διατάξεις προς εξυπηρέτησιν συγκεκριμένων ομάδων ή προσώπων.

Τέτοιες τροπολογίες έχουν επισημανθεί και από βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος: π.χ., το περασμένο καλοκαίρι, ο βουλευτής της ΝΔ Κ. Τζαβάρας είχε επισημάνει διάταξη, μέσα στο νομοσχέδιο για την εργαλειοθήκη ΟΟΣΑ, με την οποία ακυρωνόταν κάθε μελλοντική δίωξη που μπορούσε να ασκηθεί εις βάρος καταχραστών δημοσίου χρήματος, και εξαιρούσε από την ποινική ευθύνη για δωροδοκία όλους τους υπεύθυνους ΝΠΙΔ επιχορηγούμενων από το κράτος. Μετά την ψήφισή του, ο κ. Τζαβάρας μελέτησε το νομοσχέδιο και έσπευσε στον υπουργό Δικαιοσύνης που είχε εισαγάγει την διάταξη: «Τι είναι αυτό το πράγμα, Μπάμπη;» Ο κ. Μπάμπης Αθανασίου ισχυρίσθηκε ότι μπήκε εκ παραδρομής, και με άλλη τροπολογία την κατήργησε. Το περιστατικό είχε περιγράψει στον «Σκάι» η βουλευτής Φωτεινή Πιπιλή, τη δε συγκεκριμένη διάταξη είχε καταγγείλει και η Ενωση Εισαγγελέων. Ο βουλευτής Κ. Τζαβάρας είχε δηλώσει ότι η επίμαχη διάταξη πιθανόν να λειτουργούσε υπέρ των εμπλεκομένων στην υπόθεση Siemens, η οποία εκκρεμεί ακόμη.
Αλλες νομοθετικές ρυθμίσεις δεν εντοπίστηκαν και δεν αποσύρθηκαν. Μία: Στο θερινό τμήμα της Βουλής ψηφίστηκε διάταξη με την οποία ο αρμόδιος υπουργός θα τροποποιεί με απλή απόφαση τα Ρυθμιστικά σχέδια των πόλεων, καταργώντας κάθε αξιολογικό κριτήριο, κάθε διαβούλευση, κάθε θεσμικό ή επιστημονικό όργανο. Αλλη: Με μια εμβόλιμη παράγραφο σε άσχετο (πάντα) νομοσχέδιο επιχειρήθηκε να αφαιρεθεί από τους δικαστικούς λειτουργούς η δυνατότητα να ζητούν άρση τηλεπικοινωνιακού απορρήτου κατά την έρευνα οικονομικών εγκλημάτων.

Πολλές: Προχθές ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, Λέανδρος Ρακιτζής, κατέθεσε στη Βουλή αναλυτική έκθεση με δεκατέσσερις νομοθετικές παρεμβάσεις, που απαλλάσσουν δημόσιους λειτουργούς από ποινικές και αστικές ευθύνες, αναδρομικά ή και μελλοντικά. Σε αντιδιαστολή, η Γενική Γραμματεία Δημοσίων εσόδων ζήτησε από τον γενικό επιθεωρητή να μην υποδεικνύει φορολογικές δράσεις νομικών ή φυσικών προσώπων, εμπελεκομένων σε υποθέσεις διαφθοράς δημόσιων λειτουργών· τον έλεγχο θα τον διεξάγει πλέον η κεντρική υπηρεσία του υπουργείου Οικονομικών, μέσω «ειδικού συστήματος ανάλυσης κινδύνου».

Προφανώς εγείρεται μέγα θέμα συνταγματικής νομιμότητας και ηθικής τάξεως. Οι βουλευτές, ακουσίως ή εκουσίως, ψηφίζουν νόμους που ξεπλένουν ανομήματα ή δημιουργούν ασπίδα ακαταδίωκτου για μελλοντικές έκνομες ενέργειες. Η δε εκτελεστική εξουσία, όχι μόνο παρανομοθετεί, αλλά επιπλέον απαγορεύει την έρευνα. Αυτός ο τρόπος νομοθετικής αμνήστευσης και ξεπλύματος δεν επιβάλλεται από κανένα μνημόνιο, δεν περιλαμβάνεται στα προαπαιτούμενα για καταβολή δόσεως, και βέβαια δεν τελείται για τη διάσωση της χώρας υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης.

Πολύ περισσότερο που και μόνη η χαοτική, πληθωριστική και ασυνεχής παραγωγή νόμων προκαλεί έμφραγμα στην απονομή δικαιοσύνης, αλλά και στην ομαλή λειτουργία της διοίκησης, της αγοράς και της εθνικής οικονομίας. Το επισήμαναν την περασμένη εβδομάδα, από διαφορετικές αφετηρίες αλλά με παρόμοια αγωνία, η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων και το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής.

Εχουμε περιγράψει την κατάσταση ως ασυγχώρητη υποβάθμιση του Κοινοβουλίου, ως παραβίαση της διάκρισης των εξουσίων, ως διαρκή κατάχρηση της εκτελεστικής εξουσίας, ως επικίνδυνη διάχυση αδικίας πάνω στο πάσχον κοινωνικό σώμα, ως κλονισμό της πίστης των πολιτών στη δημοκρατία. Το έχουμε αποκαλέσει και πλιάτσικο επί ερειπίων.

Advertisements

Μια πίστα μετά το pulp fiction βρίσκουμε το είδος «εγκλήματα λευκού κολλάρου», με πολλά δημοφιλή δείγματα, λογοτεχνικά και κινηματογραφικά. Τα γνωρίσαμε σαν αμερικάνικα, προερχόμενα από μια κοινωνία που σε πολλά δείχνει τον δρόμο στην Ευρώπη. Πρόσφατα δείγματα, το οσκαρικό ντοκυμαντέρ «Ιnside Job» και «O δρόμος του χρήματος» για το κράχ του 2008 και την κατάρρευση της Lehman Brothers, και τα φετινά «Οδηγός διαπλοκής» και «Λύκος της Wall Street». Oπου με τεκμήρια και δράμα σκιαγραφούνται τα μεγάλα εγκλήματα των λευκών κολλάρων, τα subprimes, οι μεταμοντέρνες πυραμίδες Ponzi, τα δομημένα ομόλογα, ο χορός της απληστίας και της διαφθοράς.

Οχι μόνο στο σινεμά. Και όχι μόνο στην Αμερική. Τα εγκλήματα λευκού κολλάρου ξεδιπλώθηκαν χθες σαν θρίλερ στην Βουλή των Ελλήνων από τον επικεφαλής της Αρχής για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος Παναγιώτη Νικολούδη. Ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου περιέγραψε επί ώρες πώς πέντε τράπεζες το διάστημα 2007-09, παραμονές της ελληνικής κατάρρευσης, λεηλατούσαν τα χρήματα των καταθετών διοχετεύοντάς τα στους διοικούντες και μεγαλομέτοχους ή σε φίλους επιχειρηματίες μέσω θαλασσοδανείων και άλλων μεταβιβάσεων και από εκεί σε προσωπικούς λογαριασμούς υπεράκτιους παράδεισους.

Διατραπεζική δράση, ισχυρά νομικά επιτελεία, ειδικευμένη τεχνογνωσία, και βέβαια σταθερή διαπλοκή με εξαγορασμένα ή φίλια μήντια και συνένοχους πολιτικούς. Ο εισαγγελέας έδωσε μια άλλη ιεράρχηση στη δόμηση της διαπλοκής: Σις 207 υποθέσεις που έχει χειριστεί η Αρχή οι διεφθαρμένοι πολιτικοί δεν παίζουν πρώτους ρόλους· πρωταγωνιστεί μια ορισμένη οικονομική ελίτ με ισχυρή μηντιακή κάλυψη. Οι πολιτικοί προσφέρουν κάλυψη σε όσα κενά προκύψουν.

Proton Bank, FFBank, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, Τράπεζα Χαλκίδος, Τράπεζα Πελοποννήσου. Ο κατάλογος πιθανότατα θα μεγαλώσει. Πρόσωπα με μεγάλη οικονομική επιφάνεια, με κοινωνικό εκτόπισμα, με επιρροή. Ληστείες με λεία άνω του 1 δισ. Προσοχή! Βλέπουμε ντοκυμαντέρ, όσα λέει ο εισαγγελέας· όχι την αφήγηση κάποιου ευφάνταστου μυθοπλάστη.

1280px-John_Everett_Millais_-_Ophelia_-_Google_Art_Project

Το μέλλον της χώρας προεικονίζεται τούτη τη στιγμή στον τρόπο λειτουργίας του δημόσιου συστήματος υγείας και παιδείας, δηλαδή στον τρόπο που αποδιαρθρώνονται: από μια προηγούμενη σχετικά ημισταθερή κατάσταση, με δομικές αδυναμίες, αλλά ευρισκόμενα σε αδιάφορη ισορροπία, σε μια κατάσταση επιταχυμένης εντροπίας, σε μια ισορροπία ασταθή, όπου όλα τα επιμέρους δομικά στοιχεία ωθούνται σε όλο και χαμηλότερη διαφοροποίηση, όλο και χαλαρότερη οργάνωση και συναρμογή, με όσο το δυνατόν μικρότερη δαπάνη ενέργειας, εντέλει σε διάλυση.

Τα πανεπιστήμια λειτουργούν ήδη με τον μισό προϋπολογισμό, με εξανεμισμένα τα αποθέματά τους από το PSI, και τώρα πιέζονται να λειτουργήσουν ουσιαστικά χωρίς διοικητικό προσωπικό. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν σήμερα σε πολλές απαιτητικές σχολές υπολειτουργούν εργαστήρια, βιβλιοθήκες, σπουδαστήρια, γραμματείες, του χρόνου οι σχολές αυτές θα πάψουν να λειτουργούν. Ή όλα τα μαθήματα θα είναι προφορικές παραδόσεις με χρήση μαυροπίνακα, αυτό που συμβαίνει ήδη από φέτος.

Στο σύστημα υγείας οι παθογένειες του παρελθόντος συνεχίζονται μισοκρυμμένες και εξίσου καταστροφικές: οι κοστολογήσεις υλικών και υπηρεσιών εξακολουθούν να είναι σουρεαλιστικές και γεννήτριες διαφθοράς. Ας πούμε, από τη δεκαετία ’90 ένα υπερηχογράφημα αγγείου κοστολογείται από το κράτος 75 ευρώ, και μια αγγειοχειρουργική επέμβαση κοστολογείται 45 ευρώ! Το διαγνωστικό κέντρο, λειτουργώντας με τεχνολόγους, θησαυρίζει ακόπως· ο χειρουργός, με 15-20 χρόνια εκπαίδευσης, εξαναγκάζεται στο by pass, στο φακελάκι.

Η διαχειριστική διαφθορά επιδεινώνεται από τη δημογραφική φθίση και τη θεσμική αγκύλωση: στο ΕΣΥ δεν υπάρχουν αξιόμαχοι γιατροί κάτω των 50 ετών! Το ΕΣΥ θα καταρρεύσει, εκτός των άλλων, από έλλειψη γιατρών. Οσοι μπορούν φεύγουν: όχι μόνο οι τριαντάρηδες νεοειδικευμένοι που μεταφέρουν την εθνική και οικογενειακή υπεραξία στη Γερμανία, αλλά φεύγουν και φτασμένοι πενηντάρηδες, οι κορυφαίοι, αυτοί που θα ετοίμαζαν τους διαδόχους τους, διευθυντές και σολίστ. Εμβρόντητος άκουσα από χείλη συνομηλίκων μου γιατρών, με λαμπρές καριέρες στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, να λένε το ίδιο: Τρέμω στη σκέψη ποιος θα περιθάλψει εμένα σε λίγα χρόνια…

Η δημοκρατία κρίνεται σε δύο κρίσιμα πεδία: στην υγεία και στην παιδεία. Εκεί κρίνεται η ισότητα του παρόντος και μέλλοντος βίου, υλικότατα, απτά. Και στα δύο αυτά πεδία η Ελληνική Δημοκρατία υφίσταται πανωλεθρία. Η κρίση γκρέμισε ένα ήδη αδύναμο οικοδόμημα, υπονομευμένο από ιδιοτελή συμφέροντα, παρασιτισμό, αδράνεια, ανικανότητα, κυνισμό· η πτώχευση τα μεγέθυνε και πρόσθεσε τον πανικό και την εθελοδουλία.

Οι λεγόμενες μεταρρυθμίσεις φιλοδοξούν να αυξήσουν την προσφορά, την ώρα που η ζήτηση έχει νεκρώσει, πάνω σε ένα τοξικό υπόστρωμα ύφεσης, ανεργίας και λιτότητας. Είναι παράλογο. Αλλά ας δεχτούμε ότι αρκετές δομικές μεταρρυθμίσεις είναι αναγκαίες, αρκετές έπρεπε να είχαν γίνει την περασμένη δεκαετία. Γίνεται όμως ακόμη πιο παράλογο όταν τέτοιες ριζικές, επώδυνες αλλαγές, ζητείται να εφαρμοστούν από έμφοβους και ανεπαρκείς ανθρώπους, χωρίς πείρα, χωρίς βούληση, χωρίς σχέδιο.

Είναι φανερό πια, το οσμίζεσαι παντού στη δημόσια σφαίρα, ότι πατάμε το κατώφλι μιας μείζονος αλλαγής ή μιας μείζονος κατάρρευσης. Η πτώχευση ανέδειξε με σφοδρότητα, με τεράστιο κοινωνικό πόνο, το βαθύ πολιτικό πρόβλημα. Η χώρα δεν μπορεί να επιβιώσει με κυβερνητικές νοοτροπίες κοτζαμπάσηδων, με λεηλάτες ολιγάρχες και συμβατικά γιατροσόφια τεχνοκρατών· και με ανάθεση της ζωής μας σε τρίτους· αυτά οδηγούν σε ιστορική υποβάθμιση, σε κοινωνικό και δημογραφικό μαρασμό, σε απρόβλεπτες ρηγματώσεις.
Απαιτούνται ρηξικέλευθες δράσεις, καινοτόμες ιδέες, τολμηρή ανασυγκρότηση του συλλογικού φαντασιακού πάνω στα νέα αμείλικτα δεδομένα της τοπικής δυσχέρειας και της διεθνούς ανακατάταξης. Απαιτούνται σκληρές αλήθειες και ανάληψη της ευθύνης ενός εκάστου και όλων μαζί.

Αντίπαλος μας πρώτος κατά σειράν είναι η διάχυτη κατάθλιψη, η εδραιωμένη δυσφορία, που εκδηλώνεται ήδη σαν παραίτηση, σαν αυτοκαταστροφική ολίσθηση, και σαν αυτό που ο Φρόιντ ονόμαζε «ψυχολογική αθλιότητα της μάζας». Είναι σαν να μας βαραίνει τα βλέφαρα ακαταμάχητα ο γλυκός ύπνος του ξεπαγιασμένου μες στο χιόνι· αυτόν τον ύπνο-θάνατο αποτινάσσουμε πρώτα.

Ξεπαγώνει ο νους, θερμαίνεται το φρόνημα, πυροδοτείται η βούληση για ζωή. Η ήττα, το πλήγμα, η θανάσιμη απειλή μετουσιώνονται σε δημιουργικές ενορμήσεις, σε ανάπλαση βίου. Αντικρίζουμε κατάματα τη σκληρή πραγματικότητα, κατανοούμε τους τρέχοντες παραλογισμούς, τα σφάλματα, δικά μας ή εκ καταναγκασμού, αναλογιζόμαστε εξαρχής, ριζικά, τους όρους κυριαρχίας, την ελευθερία, την ηθική και ιστορική ευθύνη απέναντι στις νεότερες γενιές. Προ πάντων, ξεπαγώνουμε.

εικον.: John Everett Millais, Ophelia.

Η πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης, εκ μέρους της αξιωματικής αντιπολίτευσης, συγκεντρώνει ασφαλώς την προσοχή στο πολιτικό πεδίο. Πρόκειται για κίνηση τακτικής· υψηλής μεν, τακτικής δε, παρότι η αφορμή, η κατάργηση της ΕΡΤ που ολοκληρώθηκε χθες, είχε άλλο χαρακτήρα κατά το ξέσπασμα της τον περασμένο Ιούνιο: είχε συμβολικό και ηθικό χαρακτήρα. Η πρόταση μομφής, κατά την κοινοβουλευτική συζήτηση, θα ακραγγίξει τον ηθικό πυρήνα της κατάργησης της ΕΡΤ, αλλά η πρωταρχική σύγκρουση θα αφορά το πόσα πλήγματα θα αντέξει κάθε πλευρά.

Ωστόσο, αυτό που βλέπουμε πλέον εναργέστερα μέσα στην κρίση είναι πόσο μεγάλο βάρος έχει ο ηθικός παράγων στην πολιτική ζωή, αλλά και πόσο υποτιμημένος εξακολουθεί να παραμένει. Το μεγαλύτερο μέρος της οργής και της πικρίας των δοκιμαζομένων πολιτών πηγάζει ακριβώς από την ελλιπή απόδοση δικαιοσύνης, την ατιμωρησία των κατά τεκμήριο έκνομων, την ηθική απαξίωση των πολιτικών προσώπων, και συνεκδοχικά των θεσμών. Η περίπτωση του καταδικασθέντος Ακη Τσοχατζόπουλου έφερε στο φως μηχανισμούς χρηματισμού, που ασφαλώς δεν χρησιμοποιήθηκαν άπαξ από έναν υπουργό. Από την περίπτωση Τσοχατζόπουλου επίσης επιβεβαιώθηκε ότι ο αλλόκοτος πλουτισμός των δημογερόντων προέρχεται από βρώμικο χρήμα.

Η υπουργική πορεία του πρώην υπουργού Οικονομίας και Αμύνης Γιάννου Παπαντωνίου έχει ομοιότητες με του συναδέλφου του κ. Τσοχατζόπουλου. Πρόσφατα δε βρέθηκε και αυτός με μεγάλα χρηματικά ποσά μη επαρκώς δικαιολογημένα και φορολογημένα. Ομως τύχη αγαθή τον προστατεύει: σύμφωνα με κάποια νεότερη νομοθετική ρύθμιση, ο κ. Παπαντωνίου δεν θα διωχθεί για ξέπλυμα χρήματος· θα κληθεί να καταβάλει κάποιον φόρο και θα αποδοθεί λευκός στην κοινωνία. Δεν θα υπάρξει άλλος Ακης, άλλος πρωτοκλασάτος που θα ταπεινωθεί για ατασθαλίες.

Τυπικά, τα εκατομμύρια του κ. Παπαντωνίου μπορεί να έχουν δικαιολογηθεί ήδη, να είναι καθαρά. Η ηθική ουσία όμως της σχετικής συζήτησης είναι ότι πρώην υπουργοί, που βρέθηκαν σε νευραλγικές θέσεις, βρίσκονται επίσης με τεράστιες περιουσίες, που τώρα πια συνιστούν σκάνδαλο σε ένα πτωχευμένο κράτος, ανάμεσα σε ένα λαό που υποφέρει υλικά και ηθικά, υπό τη λαιμητόμο οριζόντιων μέτρων και αιματηρών περικοπών βασικών πόρων διαβίωσης. Προστατευμένοι από προκλητικούς νόμους περί (μη) ευθύνης υπουργών, οι πολιτικοί δεν ερευνώνται καν, διότι τα όποια αδικήματά τους παραγράφονται ταχυδακτυλουργικά. Εξάλλου τα τελευταία αρκετά χρόνια, όλες σχεδόν οι εξεταστικές επιτροπές δεν βρήκαν τίποτε επιβαρυντικό για πρώην υπουργούς.

Με δυο πικρά λόγια: το πολιτικό σύστημα, τουλάχιστον εν μέρει, εξακολουθεί να παράγει παρακμή και ηθική απαξίωση. Αλλά όλα πια είναι φανερά. Τα βλέπουν όλοι οι πολίτες. Τα βλέπουν και οι δανειστές και τα διατυμπανίζουν ωμά: Προχθές, οι εκπρόσωποι της ΕΚΤ και της Κομισιόν στην τρόικα, καταθέτοντας ενώπιον του Ευρωκοινοβουλίου για το ελληνικό πρόγραμμα, είπαν ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν εφαρμόζονται διότι η κυβέρνηση προστατεύει ορισμένα συμφέροντα και επιχειρηματίες. Ακόμη και οι υπάλληλοι των δανειστών μέμφονται την ελληνική κυβέρνηση για αδικία και διαπλοκή· πόσω μάλλον οι ξένοι πολιτικοί ηγέτες, που τα έχουν επισημάνει με πολλούς τρόπους. Το ηθικό έλλειμμα συνιστά πλέον εθνική ταπείνωση.

Μείωση κρατικών δομών στον χώρο της Υγείας εξήγγειλε ο αρμόδιος υπουργός, σαν θεραπεία στα απειλούμενα με κατάρρευση δημόσια νοσοκομεία. Οταν ο δημόσιος χώρος ασθενεί, καλύτερα να συρρικνώνεται για να φαίνεται μικρότερη η ασθένεια. Ρηξικέλευθη άποψη, ιδίως αν προέρχεται από έναν πολιτικό άνδρα που έκανε μια κάποια καριέρα πλειοδοτώντας υπέρ της πατρίδος, του έθνους και του ισχυρού κράτους.

Ο κ. Αδωνις Γεωργιάδης καταφέρνει να ανεβάζει την τηλεθέαση κατά τις συχνές εμφανίσεις του, με αιχμηρές ατάκες επί παντός επιστητού, με θεαματικές εκδραματίσεις, επιτιθέμενος κατά πάντων και πασών. Ως υπουργός Υγείας χειρίζεται το Εθνικό Σύστημα Υγείας σε μια ιστορική καμπή, κατά την οποία κρίνεται η ίδια η ύπαρξη της δημόσιας περίθαλψης, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας. Βρίσκεται επικεφαλής του κρισιμότερου τομέα της κρατικής μέριμνας, αυτού που αφορά τη ζωή και την υγεία των πολιτών. Βρίσκεται αντιμέτωπος, επίσης, με μια βιομηχανία στην οποία διακυβεύονται τεράστια συμφέροντα και με ένα σύστημα διαβρωμένο από την κακοδιοίκηση και τη διαφθορά. Πολύ δύσκολο έργο, πράγματι. Τιτάνιο, αν συνυπολογισθούν τα άθλια δημοσιονομικά.

Ο υπουργός, όμως, έχει πάρει τις αποφάσεις του και δρα κεραυνοβόλα, όπως ομιλεί. Διορίζει αποτυχόντες πολιτευτές στη διοίκηση των νοσοκομείων και συρρικνώνει το εθνικό σύστημα Υγείας: πρωτότυπο μείγμα παλαιοκομματισμού και νεοφιλελευθερισμού. Η πάταξη της φαυλότητας και της ανικανότητας, η μείωση της διαφθοράς και της δόλιας σπατάλης, η τολμηρή μεταρρύθμιση, η πρόνοια υπέρ αδυνάτων, ανέργων, ανασφάλιστων, ε, αυτά ας περιμένουν… Αλλωστε, έτσι χάλια ήταν τα πράγματα ανέκαθεν, δεν φταίει η κρίση.

Τώρα, προέχει η εξάλειψη του κράτους, η απορρύθμιση, η ιδιωτικοποίηση των προσοδοφόρων τομέων, η μετακύλιση του κόστους περίθαλψης στους ώμους όλων, ισχυρών και αδυνάτων, πλουσίων και πενήτων, όλων των πολιτών που προσδοκούν μια ανταπόδοση για τους αιματηρούς τους φόρους. Αυτή είναι η Ελλάδα, που είχε πει και ο άλλος.

Η βαριά καταδίκη του Βασίλη Παπαγεωργόπουλου προκάλεσε δύο ταυτόχρονες αντιδράσεις: επικρότηση της τιμωρίας, αλλά και έκπληξη για την επιβληθείσα ποινή. Επιτέλους, να μπει ένας διεφθαρμένος πολιτικός στη φυλακή. Αλλά ισόβια;

Οι δύο αντιδράσεις δεν είναι αντινομικές· συμπληρωματικές είναι: η μία προέρχεται από τον πολίτη, η άλλη από τον άνθρωπο. Και εν συνεχεία, οι δύο συντίθενται σε έναν πιο περιεκτικό και ευρύ συλλογισμό: η διαφθορά ευθύνεται κυρίως για τη δεινή κρίση που παραλύει τη χώρα και βασανίζει τους ανθρώπους. Διεφθαρμένοι πολιτικοί και επίορκοι δημόσιοι λειτουργοί αδιαφόρησαν και υπονόμευσαν τις αναγκαίες προσαρμογές της οικονομίας, χρηματίστηκαν για εξοπλισμούς, προμήθειες και έργα του Δημοσίου, συχνά περιττά ή ακατάλληλα, επέβαλαν ομερτά και τρόμο σε όλη την υπόλοιπη διοίκηση, διέχυσαν τη διαφθορά σε όλο το κοινωνικό σώμα ως τρόπο διοικείν και ως κυρίαρχο ήθος.

Η δημοκρατία δεν πρέπει να φέρεται εκδικητικά, αλλά δεν μπορεί να υπομένει επί μακρόν τον ευτελισμό της από ανάξιους λειτουργούς και αιρετούς ηγέτες, διότι αυτοακυρώνεται. Η καταδίκη του πρώην δημάρχου Θεσσαλονίκης σε ισόβια προοικονομεί βαριές ποινές σε αρκετές άλλες δίκες που εκκρεμούν, με κατηγορούμενους ανθρώπους που διαχειρίστηκαν πλημμελώς δημόσιες υποθέσεις. Πολλοί έχουν χάσει τον ύπνο τους. Ορθώς. Πρόκειται για ανθρώπους που πολιτεύθηκαν με τρομερή αλαζονεία, που αισθάνονταν ανέλεγκτοι, υπεράνω κανόνων και νόμων, αιώνιοι νομείς της εξουσίας και όχι υπηρέτες του δημόσιου συμφέροντος. Αλλωστε, κάποιοι εξ αυτών εξακολουθούν να βρίσκονται σε καίριες θέσεις του κράτους, αυτού που οι ίδιοι οδήγησαν στη χρεοκοπία, επιδιδόμενοι στο πλιάτσικο που ακολουθεί κάθε χρεοκοπία και διαχειριζόμενοι την αποικιοποίηση του ερειπιώνα.

Η τιμωρία, άρα, έχει παραδειγματικό χαρακτήρα. Και δρα ενισχυτικά για το δημοκρατικό φρόνημα που τόσο έχει υποφέρει τα τελευταία πολλά χρόνια από την κατά συρροήν παραγραφή αξιόποινων πράξεων πολιτικών προσώπων. Ολα τα μεγάλα σκάνδαλα πέρασαν από τα όργανα της Βουλής και κανένα δεν κατέληξε σε παραδειγματική τιμωρία. Αυτή η σκανδαλώδης απαλλαγή των επίορκων, η ομερτά μεταξύ φυλάρχων και κλεπτοκρατών, υπονόμευε διαρκώς την ισονομία και την ισοπολιτεία, τραυμάτιζε διαρκώς το πολίτευμα, και κλόνισε εντέλει την πίστη των πολιτών στη δημοκρατία. Η οικονομική καταστροφή, η πτώχευση, ήταν η υλική έκφραση της ήδη συντελεσθείσας ηθικής φθοράς.

Πόσο βαθιά θα πάει η τιμωρία των επίορκων; Θα θυσιαστούν μερικοί ήδη ξοφλημένοι και καμένοι, για να εξευμενιστεί το πλήθος, χωρίς να θιγούν οι μεγάλοι υπαίτιοι; Δεν το ξέρουμε. Ελπίζουμε ωστόσο η τιμωρία να μην είναι μαζική και τυφλή, αφενός, αλλά και να μην ξεφουσκώσει, να είναι δίκαιη και παραδειγματική· αφετέρου, να δράσει προωθητικά για την εκ παραλλήλου ανασυγκρότηση των θεσμών και την αναγέννηση της πολιτικής. Η τιμωρία μόνη δεν είναι αρκετή· απαιτείται υπέρβαση και αναδημιουργία.

 

Η κρίση ανοίγει τα μάτια, τουλάχιστον σε όσους θέλουν να τα ανοίξουν, και μας δείχνει με τρομερή διαύγεια όσα από χρόνια συνόδευαν τον δημόσιο βίο και τα προσπερνούσαμε. Ενα κυρίως: τη φθορά της δημοκρατίας, τη δυσφορική μεταδημοκρατία, έτσι όπως την οσμιζόμαστε να μας κυκλώνει από καιρό, και τώρα τη βλέπουμε να αποσαθρώνεται μπρος στα μάτια μας και να μας σκεπάζει με τα σαρίδια και τ’ αποκαΐδια της χαμένης ύλης της.

Από την αρχή της οικονομικής κρίσης, και πολύ νωρίτερα ακόμη, επισημαίναμε όχι μόνο τη διάχυτη δυσφορία για το συστημικό αδιέξοδο και τις βαρύτατες ευθύνες των ηγετικών ελίτ, αλλά και το γεγονός ότι η κρίση είναι κατ’ ουσίαν βαθύτατα πολιτική, ως εκ τούτου οι λύσεις δεν μπορούν παρά να είναι αναλόγως πολιτικές, αναγεννητικές του πολιτεύματος εν γένει, και όχι τεχνικές διαχείρισης του οικονομικού πρόβλήματος. Ωστόσο, τρία χρόνια από την εκδήλωση της οικονομικής κρίσης, και αφού εν τω μεταξύ έχουν ήδη μεσολαβήσει δύο μνημόνια, μια επίσημη χρεοκοπία δια της αναδιάρθρωσης χρέους, μια καθαίρεση πρωθυπουργού, μια δικομματική κυβέρνηση υπό τεχνοκράτη πρωθυπουργό, δύο εκλογικές αναμετρήσεις, και μια τρικομματική κυβέρνηση, το ελληνικό πρόβλημα εξακολουθεί να προσεγγίζεται ως οικονομικό και όχι ως πολιτικό.

Δύο από τις πολλές όψεις της πολιτικής παρακμής: η ασύμμετρη σχέση ιδιωτικού και δημόσιου· και η ηθική απαξίωση της δημοκρατικής λειτουργίας και των πολιτικών προσώπων. Και τα δύο συμπτώματα της φθαρμένης δημοκρατίας διαπερνούν την τρέχουσα ρητορική με πολλούς τρόπους, φανερά ή έμμεσα· και τα δύο συμπτώματα δείχνουν πόσο εξασθενημένα είναι τα θεμέλια του δημοκρατικού κράτους.

Την δυστροφική και στρεβλή σχέση δημόσιου-ιδιωτικού τη διαπιστώνουμε στον τρόπο που αντιλαμβάνονται οι Ελληνες τον χώρο, την ίδια τους την πατρίδα, αλλά και τις λειτουργίες του κράτους. Οσο νοικοκύρηδες είναι στον ιδιωτικό τους χώρο και μαχητικοί υπερασπιστές του, τόσο αδιάφοροι ή και εχθρικοί είναι απέναντι στον κοινόχρηστο δημόσιο χώρο. Η ατομική ιδιοκτησία είναι ιερή, λαμβάνει όλη τη φροντίδα και την ενέργεια· ο δημόσιος χώρος, το κοινό, επαφίεται στη φροντίδα των αιρετών αρχόντων ή στην τύχη του, όταν δεν αντιμετωπίζεται ως λεία. Η αδιάφορη-εχθρική σχέση με τον δημόσιο χώρο, δηλαδή με την υλική έκφραση της δημόσιας σφαίρας, επεκτείνεται αναλόγως και στους άυλους θεσμούς και στις λειτουργίες του δημοκρατικού κράτους: η συμμετοχή δεν εκλαμβάνεται ως ευθύνη και συνεργασία, αλλά ως συναλλαγή. Από αυτή την άποψη, η πελατειακότητα, ένα πολύ πρώιμο χαρακτηριστικό της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, εξακολουθεί να κυριαρχεί στην ύστερη ελληνική δημοκρατία, μαζί με άλλα μετανεωτερικά χαρακτηριστικά.

Ενα απ΄αυτά τα μετανεωτερικά στοιχεία είναι η εμμονική ρητορική περί απομείωσης του κράτους, νεοφιλελεύθερης καταγωγής: το κράτος φταίει για όλα τα δεινά, το κράτος πρέπει να μειωθεί έως εξαφανίσεως, λιγότερο κράτος κ.ο.κ. Ενώ είναι απολύτως ορθό και θεμιτό να ζητάμε δίκαιο, ορθολογικό και αποτελεσματικό κράτος, προ πάντων δημοκρατικό, ώστε να εγγυάται την ισότητα, απεναντίας είναι εντελώς ανορθολογικό και ανιστορικό να ζητάμε την εξασθένηση του εργαλείου επειδή ο χρήστης είναι φαύλος ή ανίκανος. Η εξαχρείωση των πολιτικών προσώπων και των κρατικών λειτουργών δεν θα εξαφανιστεί αν εξασθενήσει το κράτος. Αντιθέτως, μόνο ένα λειτουργικό, ισχυρό δημοκρατικό κράτος μπορεί να εγγυηθεί την ισονομία, τη δικαιοσύνη, τον έλεγχο της αυθαιρεσίας και των σφετεριστών της εξουσίας.

Σε αυτό το σημείο εισέρχεται το άλλο σύμπτωμα της εγχώριας μεταδημοκρατίας: η ηθική απαξίωση των πολιτικών προσώπων και των θεσμών. Μια βασική έκφραση, αλλά και αιτία μαζί, είναι η αυτοπροστασία των πολιτικών από τον έλεγχο και την τιμωρία, η περιβόητη ασυλία που έχουν θεσμίσει για τους εαυτούς τους. Αλλη έκφραση είναι η πεισμώδης εθελοτυφλία ενώπιον των φαινομένων διαφθοράς και η κυνική απόρριψη της πολιτικής ευθύνης. «Οποιος έχει στοιχεία, να πάει στον εισαγγελέα!». Με αυτά τα λόγια ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Σημίτης όρισε προ ετών, επί Ισχυράς Ελλάδος, το πολιτικό πλαίσιο της μη διερεύνησης σκανδάλων και της ατιμωρησίας. Δυστυχώς για τον πρώην πρωθυπουργό και για την ασθενή δημοκρατία, πλειάδα κορυφαίων συνεργατών και υπουργών του ευρέθησαν αργότερα διωκόμενοι ή υπόδικοι για τεράστια σκάνδαλα, από τους Μαντέλη και Τσουκάτο έως τον Τσοχατζόπουλο.

Εκτοτε το σημιτικό πλαίσιο, υπονομευτικό και εξευτελιστικό για την ίδια την κοινοβουλευτική δημοκρατία, διευρύνθηκε από άλλους ικανούς συνηγόρους: η εντυπωσιακά κυνική διάκριση του «νόμιμου» από το «ηθικό», κατά Γιώργο Βουλγαράκη, παραμένει ισχυρή και δραστική έως σήμερα, όπως επιβεβαίωσε έργω και λόγω ο Βύρων Πολύδωρας, για μία ημέρα Πρόεδρος της Βουλής. Το νόμιμο δικαίωμα του νεποτισμού επικαλέστηκε κι αυτός.

Κανείς όμως εισαγγελέας δεν μπορεί να αποκαταστήσει την χαμένη τιμή του πολιτικού κόσμου. Αντιθέτως, ο κυνισμός, η νομότυπη ανηθικότητα, η αλαζονεία και η απληστία των αιρετών, εντέλει η προδοσία της ηθικής αποστολής του αιρετού και η κατοδολίευση της εντολής, οδήγησαν στο μαζικό μούτζωμα της Βουλής και στα τυφλά γιαουρτώματα.

Η ηθική εξαχρείωση των προσώπων σημαίνει εκχώρηση εξουσίας σε εξωθεσμικά κέντρα, εκτός δημοκρατικού ελέγχου: ο ηθικά επιλήψιμος πολιτικός είναι πολλαπλώς εκβιαζόμενος, ουσιαστικά όμηρος. Η δε δημόσια σφαίρα μετατρέπεται σε αρένα σύγκρουσης οργανωμένων συμφερόντων, όπου κατασπαράζονται όλοι: έντιμοι, Δον Κιχώτες, εισαγγελείς, θεσμοί και ιδέες. Η ηθική και πολιτική χρεοκοπία προηγήθηκε της οικονομικής.

Οι εξεταστικές επιτροπές της Βουλής ολοκληρώνουν τις εργασίες τους, η μία μετά την άλλη: σκάνδαλο Βατοπεδίου, σκάνδαλο Ζίμενς. Οπως σε πολλές ανάλογες εξεταστικές πριν απ’ αυτές, τα εξετασθέντα αδικήματα έχουν παραγραφεί, ουδείς πολιτικός παραπέμπεται, ουδείς τιμωρείται. Τα αδικήματα διαπράττονται, διαπιστώνονται, οι βουλευτές φωνασκούν, τα κόμματα δημαγωγούν, παζαρεύουν, κι ύστερα όλα τελειώνουν: τα αδικήματα έχουν παραγραφεί.

Γιατί γίνεται λοιπόν τόση φασαρία; Μα διότι τα δύο κόμματα εξουσίας τέτοια πολιτική παράγουν, τόσα χρόνια: αλληλοκατηγορούνται, αλληλοπαραπέμπονται, και στο τέλος συμφωνούν στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή, που είναι η επιβίωσή τους, χωρίς καν αμυχές. Κι έτσι επιβιώνουν πρόσωπα και μηχανισμοί, πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες, όλοι αλώβητοι, παράγοντας την ίδια διαφθορά και εξασφαλίζοντας διαρκή ατιμωρησία.

Είναι παλιά ιστορία η κομματική διαφθορά, η πολιτική των σκανδάλων, ο διχασμός, οι αλληλοκατηγορίες. Παλιά όσο και το ελληνικό κράτος. Και συχνά τέτοιες εμπλοκές καταλήγουν σε εθνικές καταστροφές. Στον 19ο αιώνα λ.χ. η διαμάχη και οι αλληλλοκατηγορίες των παρατάξεων Τρικούπη-Δεληγιάννη κατέληξαν με την πτώχευση και τον καταστροφικό πόλεμο του 1897. Στον Μεσοπόλεμο, η κυβέρνηση Βενιζέλου το 1928-32 βρέθηκε στη δίνη μεγάλων σκανδάλων, που μοιάζουν αρκετά με τα σημερινά: το σκάνδαλο του ψωμιού, το σκάνδαλο του κινίνου, το σκάνδαλο Καραπαναγιώτη, αφορούσαν διασπάθιση δημόσιου πλούτου και αναθέσεις έργων σε ημετέρους. Τούτος ο κύκλος σκανδάλων ξεκίνησε από μια καταστροφή και κατέληξε σε άλλη: ξεκίνησε πάνω στα ερείπια της Μικρασιατικής Καταστροφής και κατέληξε με την πτώχευση του 1932 και την κατάλυση της εύθραυστης, φθαρμένης δημοκρατίας.

Ο σύγχρονος κύκλος «δημοκρατικών» σκανδάλων ξεκινά επίσης από μια εθνική καταστροφή: την κυπριακή τραγωδία του ’74. Ενδιαμέσως, σταθμεύει στο Ειδικό Δικαστήριο του ’89 για το σκάνδαλο Κωσκοτά, και κορυφώνεται το 2010-11 με το τεράστιο σκάνδαλο Siemens, και την κατ΄ουσίαν χρεοκοπία του κράτους.

Το σκάνδαλο Siemens έχει επιπλέον βάρος: είναι διακομματικό και διαχρονικό. Μια γερμανική εταιρεία κατακτά δεσπόζουσα θέση στις στρατηγικές προμήθειες του κράτους εξαγοράζοντας κόμματα, πολιτικά πρόσωπα και κρατικούς λειτουργούς. Πολιτικό χρήμα έχει δοθεί, εξακριβωμένα. Κι όμως, η εταιρεία μένει ανέπαφη δικαστικά, οι επικεφαλής της φυγοδικούν στο εξωτερικό ανέπαφοι κι αυτοί, για δε τους πολιτικούς τα αδικήματα έχουν παραγραφεί. Το έγκλημα διεπράχθη, είναι τεράστιο, και διαπερνά τα κόμματα, διαποτίζει αλλεπάλληλες κυβερνήσεις, δεκάδες πολιτικά πρόσωπα. Η κατάληξη: “Ενοχος δεν υπάρχει, καπνός… Κατάργησαν τα μάτια τους· τυφλοί”. [1]

Το πολιτικό σύστημα είχε μια δυνατότητα αυτοκάθαρσης και ανανέωσης, σε μια ιστορική καμπή για τον ελληνισμό, στο χείλος μιας καταστροφής. Δεν θέλησε να την αξιοποιήσει. Αυτή η ταγκή γεύση της συγκάλυψης και της ατιμωρησίας, αυτή η ηθική κατάρρευση, είναι πιο τοξική και από την οικονομική ύφεση.

[1]: Γιώργος Σεφέρης, Τρία κρυφά ποιήματα.

Το πρόσωπο του Ακη Τσοχατζόπουλου στις εφημερίδες των περασμένων ημερών εικονίζει μια εποχή, και το τέλος της. Ο άλλοτε πανίσχυρος υπουργός και γραμματέας του ΠΑΣΟΚ, μέλος τη τρόικας, στενός συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου, παρ’ όλίγον πρόεδρος του κόμματος, ο συμπαθής Beau Brummel με τον ακατάληπτο σοσιαλίζοντα λόγο, απολογήθηκε ενώπιον της Επιτροπής Διαφάνειας του ΠΑΣΟΚ για το πώς απέκτησε τα πλούτη του και πώς συναλλάσσεται με υπεράκτιες εταιρείες. Το κόμμα του, το κόμμα που συνίδρυσε μαζί με άλλα ιστορικά μέλη το 1974, αφού τον άκουσε, αποφάσισε να αναστείλει την κομματική του ιδιότητα· να διώξει τον Ακη.

Ο 71χρονος πολιτικός εμφανίστηκε μπροστά στις κάμερες και τα μικρόφωνα για το τελευταίο του On, στο πεζοδρόμιο της Χ. Τρικούπη, εκεί όπου κάποτε παρλάριζε και χρησμοδοτούσε. Δεν έμοιαζε με τον συμπαθή γόη του παρελθόντος. Ηταν κουρασμένος, αδυνατισμένος, σουρωμένος, κατηφής. Δεν φορούσε γραβάτα, το πουκάμισό του ήταν ανοιχτό, φαινόταν ατημέλητος, παραιτημένος. Η φωνή του βγήκε βραχνή, ξέπνοη. Και το βλέμμα του… Το βλέμμα του ήταν θαμπό και άδειο, το βλέμμα ενός ανθρώπου που μόλις συνειδητοποίησε την ήττα, το βλέμμα ενός ανθρώπου που γέρασε απότομα και συρρικνώθηκε και άδειασε.

Μετά τα παλικάρια του εκσυγχρονισμού Μαντέλη και Τσουκάτο, Πασόκους του 1997-2004, το σύστημα ρίχνει κι άλλα κόκκαλα στο αγριεμένο πλήθος, ρίχνει τον Ακη, θεμέλιο του ΠΑΣΟΚ για τρεις δεκαετίες. Το κόμμα του Γιώργου Παπανδρέου δεν περιμένει πια τον εισαγγελέα, τι θα πει, τι θα βρεί· σπεύδει να ξεσαβουρώσει, σπεύδει να εξευμενίσει την πάνδημη οργή, πετάει ό,τι του είναι περιττό. Πετάει κόκκαλα στο αγριεμένο πλήθος που καταδιώκει μανιασμένο το σύστημα, μήπως και κερδηθεί λίγος πολύτιμος χρόνος, μήπως και η προσοχή αποσπαστεί από τη θύελλα που έχει ξεσπάσει, από την απειλή φτώχειας και αποκλεισμού, από την αίσθηση ομηρίας, από το θαμπό παρόν και το δυσοίωνο μέλλον.

Το πλήθος ορμάει στο κόκκαλο, αλλά πολύ γρήγορα αποστρέφει το πρόσωπό του. Δεν χορταίνει με κόκκαλα, δεν χορταίνει με ξοφλημένους και καμένους, με ό,τι έχει ξεφωνηθεί. Tο πλήθος θα μείνει πεινασμένο και αγριεμένο. Και θα φερμάρει και θα αλυχτάει, όλο και περισσότερο, όσο θα σφίγγει ο κλοιός της επισφάλειας.

To επόμενο γεύμα θα είναι δημοσιογράφοι. Η λίστα με τους (πενήντα, εξήντα;) δημοσιογράφους που πήραν δώρα από τη Siemens. H λίστα ακούστηκε αλλά δεν εμφανίστηκε δημοσίως. Από μέιλ σε μέιλ κι από στόμα σε στόμα όμως κυκλοφορούν ονόματα, φήμες, πληροφορίες. Συνεχείς μικροδόσεις δημητήριου, τόσο όσο να σβήνει η δίψα του κοινού, τόσο όσο να μην σκοτώσει τον ασθενή. Ο Τάδε πήγε ταξίδι VIP με έξοδα της εταιρείας, ο Δείνα πήρε δώρο οικοσκευή, ο άλλος έλαβε δώρο σε ρευστό. Η λίστα κρέμεται πάνω από κεφάλια αδίκων και δικαίων, πάνω από την τιμή ενός επαγγελματικού κλάδου, που θα στολιστεί πάλι εν χορώ “αλήτες, ρουφιάνοι” κ.λπ., κρέμεται σαν χατζάρα πάνω από την αξιοπιστία των μήντια, που διαμεσολαβούν και κανονίζουν.

Ολοι εναντίον όλων. Υπό το φάσμα της κλιμακούμενης χρεοκοπίας, όλοι φημολογούν εναντίον όλων, η κοινωνία ποτίζεται ως το μεδούλι από μνησικακία, εχθρότητα, φθόνο, μοχθηρία, εκδίκηση. Κι όσο ποτίζεται, τόσο ερεθίζεται και ζητάει κι άλλο. Η μνησικακία φουντώνει μόνη της, αυτοτροφοδείται.

Οσο αντικρίζει ηττημένα βλέμματα, θρασείς επίορκους και δωρολήπτες, πολιτικά ερείπια, η κοινή αγριότητα θα ζητάει κι άλλα, κι άλλα. Το σύστημα θα απαντά, θα ρίχνει κόκκαλα και κορμιά στην αρένα. Ποιο το κέρδος από τούτη την ασύντακτη, σπασμωδική πτωματοφαγία; Κανένα ουσιώδες. Η φυσική εξόντωση προσώπων ήδη καταβαραθρωμένων ηθικά ικανοποιεί τη δίψα για τιμωρία και εκδίκηση, αλλά θέτει εκτός εστίασης τα πιο φλέγοντα προβλήματα, τις δομικές ανωμαλίες ενός συστήματος που αναπαράγεται τρώγοντας σάπια μέλη.

Η δίκη και η καταδίκη των καταχραστών είναι αναγκαία. Αλλά δεν είναι αρκετή. Η δικαστική εκκαθάριση του πολιτικού βίου αλά ιταλικά θα σαρώσει τα ήδη ερείπια· ίσως καταλήξει σε κράτος δικαστών, ίσως οδηγήσει σε εξαφάνιση των υπαρχόντων πολιτικών σχηματισμών, ίσως οδηγήσει σε μπερλουσκονισμό και Παλινόρθωση, ίσως σε νέες μορφές αυταρχισμού. Πολύ δύσκολα όμως μπορούμε να διακρίνουμε πώς μπορεί ο αυτοκανιβαλισμός του συστήματος να δράσει χειραφετητικά και να οδηγηθούμε σε αναγεννημένο κράτος δικαίου. Οι ελεύθερες κοινωνίες δεν τρέφονται με πτώματα.

visit


Follow nikoxy on Twitter


91 κείμενα από 7


 



BETA


ΚΙΝΗΣΗ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΥΚΟΝΟΥ

RSS Gatherate: The Best of the Greeks

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

Twitting

RSS vlemma_notes

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

ποστμαστερ

mail-3.gif

share

Wikipedia Affiliate Button

not only

keimena.gif

αρχειο

Blog Stats

  • 997.036 hits
Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: