You are currently browsing the tag archive for the ‘Δημήτρης Παπαϊωάννου’ tag.

Tη Μήδεια του Δημήτρη Παπαϊωάννου την έχω δει δύο φορές, μία το καλοκαίρι στην Πειραιώς, και μία πριν από καμια δεκαπενταριά χρόνια, με την Αγγελική Στελλάτου. Είναι ένα νεορομαντικό κομψοτέχνημα, που, χωρίς να χάνει σε δραματικότητα (πώς θα μπορούσε άλλωστε με τέτοιο μύθο;), αντισταθμίζει την απουσία του τραγικού λόγου με το ακραίο στυλιζάρισμα, με τεταμένη εικαστική ατμοσφαιρα, με έκδηλες διακειμενικές αναφορές, με φευγαλέα ειρωνεία, με ευανάγνωστα ταμπλώ βιβάν. Είναι το δημοφιλέστερο έργο του 44χρονου “εθνικού τελετάρχη”, το πιο πολυπαιγμένο.

Πήγα και την περασμένη Παρασκευή, στη πρεμιέρα του Παλλάς. Λίγο από περιέργεια· ήθελα να δω την κοινωνική ατμόσφαιρα σε αυτό το γεγονός, που το παραμιλούσε η πόλη. Κι ήθελα να δω πόσο πιο κουρδισμένη θα ήταν η παράσταση, μετά την έξοχη εντύπωση που μου ‘χε αφήσει η καλοκαιρινή πρώτη.

Πήγα. Και βγήκα με σκέψεις πέρα από το καθαυτό καλλιτεχνικό γεγονός. Εβλεπα στο φινάλε όλη την ομάδα των συντελεστών επί σκηνής, μια ομάδα τριαντάρηδων και σαραντάρηδων, εργατών, δημιουργών, ταμένους του vissi d’arte· κι έβλεπα από κάτω έναν κόσμο λίγο-πολύ κουρασμένο, συγκαταβατικό, χωρίς αγωνίες, χωρίς ερωτήματα, που σχεδόν έπληττε, και χειροκροτούσε τυπικά. Δύο ασύμπτωτοι κόσμοι, που συνέπιπταν εκεί.

Και σκέφτηκα ότι η Αθήνα είναι τυχερή που έχει αυτή την αίθουσα, με αυτή την παράσταση. Που απολαμβάνει αυτή την αντίφαση: την παλιά αβάνγκάρντ της Κατάληψης στα βελούδα του Παλλάς.

Γιατί το κοινό σπεύδει, και οι παραστάσεις του Παπαϊωάννου σπάνε ρεκόρ εισιτηρίων; Και στο Δύο πέρυσι και στη Μήδεια φέτος (που έχει ξεπουλήσει έως και τέλος Νοεμβρίου); Ολοι θέλουν να δουν τον εθνικό τελετάρχη, αυτόν που μας έβγαλε ασπροπρόσωπους στις μεγάλες εξετάσεις του 2004· όλοι θέλουν να δουν υψηλή τέχνη σε ένα τόσο σικ περιβάλλον, στο πιο σικ οικοδομικό τετράγωνο του ιστορικού κέντρου· μα και όλοι δεν καταλαβαίνουν τι βλέπουν, ούτε όλοι το απολαμβάνουν. Μερικοί παραπονιούνται ότι η παράσταση διαρκεί πολύ, άλλοι λένε βιαστικά “καλό, καλό” και σπεύδουν στο ρεστωράν που έχουν ρεζερβάρει, οι περισσότεροι στην πρεμιέρα είναι άσχετοι, δεν έχουν ξαναφανταστεί τέτοιο θέαμα, και πρωτάκουσαν τον Παπαϊωάννου ως ολυμπιακή ατραξιόν το 2004.

Tι παράδοξο… Αυτός ο αστραφτερός ρηχός κόσμος της πρεμιέρας οφείλει να είναι εκεί, στο κόκκινο χαλί, να φωτογραφηθεί και να θεαθεί, μα είναι και υποχρεωμένος να παρακολουθήσει ένα έργο τέχνης που τον ξεπερνά ή τον αφήνει παγερά αδιάφορο, ενοχλημένο. Από τα μπουζούκια και τα ώπα, στα μπελκάντο σπαράγματα του δανδή Μπελλίνι και τα κολάζ θορύβου του Coti K· από τις ντιαζαϊνιές των μπουτίκ, στα μίνιμαλ πανιά και τα νερά του Νίκου Αλεξίου· από το σινεμά του ποπ-κορν, στον τσαρουχοπρεπή εκλεκτικισμό του Δημήτρη Παπαϊωάννου. Από την ποπ στην αρτ. Δυσπεψία.
Στους κύκλους των σοφιστών, στον καλλιτεχνικό κόσμο, πολλοί ήδη από πέρυσι τον κακολογούν: ότι πρόδωσε την αγνή τέχνη όπως ήταν “τότε, παλιά”, στην Κατάληψη της Καλών Τεχνών με τα Τραγούδια (συγκλονιστική εμπειρία πράγματι), ότι ψήλωσε πολύ, είναι απρόσιτος, εμπορικός, συνομιλεί με το πλήθος των αδαών.

Ανοησίες. Ο καλλιτέχνης συνομιλεί και με τα πλήθη και με την ιστορία και με τον εαυτό του, αδιακρίτως. Κι όποιος συναντήσει τα μεγάλα ακροατήρια και την επιτυχία, δουλεύει για λογαριασμό όλου του σιναφιού· όλοι ψηλώνουν μαζί του, ζωγράφοι, χορευτές, σκηνοθέτες, μουσικοί, όλοι έρχονται πλησιέστερα στο κοινό, στους ακροατές τους, στον σκοπό τους. Ο Παπαϊωάννου έχει πετύχει τουλάχιστον αυτό: έφερε το κοινό πιο κοντά στην υψηλή τέχνη, χωρίς εκπτώσεις, χωρίς υπεραπλουστεύσεις, κουβαλώντας τις εμμονές του και το σύμπαν του. Η επιτυχία του, καλλιτεχνική, εμπορική, κοινωνική, ανοίγει δρόμους και γι’ άλλους.

Το σύμπλοκο “Παπαϊωάννου-Παλλάς-Κοινό” ισορροπεί σε αντιφάσεις. Το κοινό είναι ανομοιογενές: αστές μεσήλικες και έφηβοι καταναλώνουν μαζί την γκέι αισθητική του Δύο και μαγνητίζονται για εντελώς διαφορετικούς λόγους, νεόπλουτοι και διανοούμενοι βλέπουν Μήδεια πλάι πλάι και ανέχονται αλλήλους· σε όλους αρέσει το αστικό μικροκλίμα της Βουκουρεστίου. Μετά το φινάλε δεν θα ξαναβρεθούν.

Η μεγαλύτερη επιτυχία του Παπαϊωάννου στο Παλλάς είναι αυτό το χωνευτήρι αντιφάσεων.

Καθημερινή 07.10.2008

buzz it!

«Δεν θέλει δύναμη… Σπρώξε μαλακά». Οι «2» μπορεί και να σμίξουν.  Αυλαία. Το κοινό χειροκροτεί. Το κοινό του πολυτελούς Παλλάς, στο λαμπερό μέγαρο, στον θύλακα Μανχάταν, χειροκροτεί. Μικτό κοινό, μικτής θερμοκρασίας χειροκρότημα. Αμήχανο το νεοαστικό πλήθος κοντοστέκεται στο καλντερίμι της Βουκουρεστίου, μετά τη λήξη, κι έπειτα ξεχύνεται ― ο καθείς στον καημό του, με τα στερεότυπα και τις προϊδεάσεις του. Κατηφορίζουμε κι εμείς την Πανεπιστημίου προς τα Εξάρχεια. Και αναλογίζομαι τι είδα.
δυο_μπλε

Ο ολυμπιακός τελετάρχης Δημήτρης Παπαϊωάννου έστησε μια γλυκιά, θεμιτή παγίδα στο ανυποψίαστο κοινό: όποιος έβαλε τα καλά του και κατέβηκε στο Παλλάς για mega-θέαμα, αιφνιδιάζεται· δεν βλέπει θέατρο, δεν βλέπει χορό, δεν βλέπει μιούζικαλ· αντικρίζει ηλεκτρικά ταμπλώ, μια ποπ πτήση, ένα υπαρξιακό τριπ.

Ο καημός του ενός ντύνεται electronica και βίντεο, όλα κυλούν και όλα γέρνουν, οι άνθρωποι τρέχουν και δεν αγγίζονται. Ανθρωποι αυνανίζονται μελαγχολικά ή γκροτέσκα, άνθρωποι σεξίζονται απελπισμένα, άνθρωποι αλληλοαπωθούνται και ερημώνονται. Τα μόνιτορ, τα μεγάφωνα και τα κινητά ορίζουν τον ρυθμό των ανθρώπων.

Οι άνθρωποι είναι όλοι άντρες· μάλλον αγόρια, έφηβοι, άχρονοι Ντόριαν Γκρέι πεταρίζουν, 20-30 άντε 40 χρονών, φοράνε μιλιτέρ παντελόνια και φούτερ, το έχει τους χωράει σ’ ένα σακίδιο, σημειωματάριο, κινητό και iPod, τρέχουν σε σταθμούς μετρό, βιβλιοθήκες και λόμπι αεροδρομίων, μερικοί φορούν κοστούμια γραφείου. Ο άνδρας στο «2» είναι ευάλωτος και τρομαγμένος, είναι άντρας χωρίς θήλυ στη ζωή του, είναι θέσει ή δυνάμει γκέι.

Γκέι; Δηλαδή, πώς μιλά και για μένα; Κι όμως μέσω αυτής της γκέι συνθήκης, αυτής της έκκεντρης ανθρωπολογίας, ο Παπαϊωάννου κατορθώνει να μιλήσει συναρπαστικά, ειλικρινά και βαθιά για την υπαρξιακή συνθήκη των αστικών πληθυσμών σήμερα· για τη μοναξιά, τον καημό του ενός και τις ακατόρθωτες σχέσεις, για τη δύσκολη αγάπη. Το «δεν θέλει δύναμη» δεν είναι παραδοχή αδυναμίας, είναι κατορθωμένη γνώση, εμπειρία πόνου και επίνοια· είναι καταλαγή και τάντρα, είναι ο ψίθυρος παρηγοριάς για τον γκρίζο αστό που τρέχει, πιέζει, μάχεται, σωρεύει, και διαρκώς διαψεύδεται. Δεν θέλει δύναμη, χρόνο θέλει· μια στιγμή εξαίρεσης από τον θλιβερό κανόνα της κατίσχυσης.

malakia.jpg

skylopop.jpg

Ο Παπαϊωάννου, μετά τον αιθέριο, σκανδαλιστικά ντεμοντέ ρομαντισμό της Κατάληψης και της Μήδειας, μετά τον σκοτεινό λυρισμό των τραγουδιών του Ρ. Στράους, όταν σαγήνευε συμφοιτητές και υποψιασμένους, σαραντάρης πια, τροπαιούχος και σχεδόν εθνικός, επιστρέφει αμφιβάλλων και αναρωτώμενος. Το «δεν θέλει δύναμη» δεν είναι απάντηση, δεν περιέχει λύση· είναι απορία και ερώτημα ― τουλάχιστον έτσι το ένιωσα εγώ, σε στιγμές συγκίνησης, όταν τα κορμιά έπεφταν και κυλούσαν, όταν οι techno λούπες του συνομήλικου Κωνσταντίνου Β. μού έφερναν ολοζώντανο τον έφηβο γιο μου: να το κοινό που μπορεί να νιώσει το «2»· είναι οι τινέιτζερ και οι είκοσι-τριάντα, όσοι ακόμη σπαταλιούνται υπέροχα.

Η λάμπουσα κατασκευή, η έξοχη χρήση χρωμάτων, φώτων και βίντεο, οι σφύζοντες ηθοποιοί, όλα εκβάλλουν σ’ ένα μοντέρνο ποτάμι εικόνων και αισθημάτων, σ’ ένα αφήγημα που αθρώνεται αφαιρετικά, χωρίς λόγο, με ταμπλώ βιβάν, μια όπερα χωρίς λιμπρέτο. Αυτό το θέαμα κατάγεται από την κουλτούρα του βίντεο και των άυλων έργων, από την κουλτούρα του Δικτύου και των ψηφιακών μέσων· είναι η πολύτροπη πρόζα του σημερινού κόσμου· ένα multimedia αφήγημα που χρησιμοποιεί εξαντλητικά όλη την ποπ εικονοποιϊα, περνώντας όμως πάνω από τα στερεότυπα της διαφήμισης και της reality TV.

Να, κι εδω ακριβώς η γκέι μορφολογία του «2» διαφορίζεται ολοκληρωτικά από τα καλιαρντά της τηλεόρασης που  σφυρηλατούν την καθημερινή λαλιά και το ήθος του αστικού πληθυσμού· οι στερεοτυπικές κωμωδιούλες του καναπέ και οι τηλεπαρλάτες, γραμμένες συνήθως από γκέι, βάζουν τις γυναίκες να κράζουν σαν κίναιδοι και εικονίζουν τους άντρες είτε σαν ξέσαλες είτε σαν αρσενικά ξόανα. Στο «2» ο γκέι είναι άντρας· ανώριμος ενδεχομένως, έκπληκτο αγόρι ίσως, αλλά άντρας ― δηλαδή ειλικρινής και ίσιος. Ταυτίζομαι ή συναισθάνομαι τους Ντόριαν Γκρέι του «2», βρίσκομαι εντός ή πλησίον της υπαρξιακής τους συνθήκης. Σιχαίνομαι τα τηλεκαλιαρντά που υποδύονται την κοινή ελληνική.

Τέλος. Καπνίσαμε στον βουερό πεζόδρομο, σκορπούσε το κοινό, περπατήσαμε, φάγαμε σε μια φοιτητική τρύπα με αιθιοπική τζαζ από το Broken Flowers. Αστοί. Ημασταν δύο.

Ένα βλέμμα, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 24.12.2006

visit


Follow nikoxy on Twitter


91 κείμενα από 7


 



BETA


ΚΙΝΗΣΗ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΥΚΟΝΟΥ

RSS Gatherate: The Best of the Greeks

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

Twitting

  • Χρονική υστέρηση ή κενό επικοινωνίας ή … twitter.com/USAmbPyatt/sta… 3 weeks ago
  • Όσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναβάλλει να ψηφίσει τα μνημόνια εφαρμογής της Συμφωνίας Πρεσπών η Τουρκία αγκαλιάζει Β.… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago
  • Στο αυτόφωρο ο δήμαρχος Μυκόνου, επειδή τα ξημερώματα ο Δήμος απομάκρυνε αυθαίρετες επεμβάσεις στην παραλία Καλό Λι… twitter.com/i/web/status/1… 1 month ago
  • Η Δεξιά είναι απενοχοποιημένη και αδίστακτη. Η Αριστερά, ας κρατήσει αυτό το χρήσιμο δίδαγμα, όταν θα γκρεμίζει τις… twitter.com/i/web/status/1… 3 months ago
  • O Xρυσοχοΐδης εφαρμόζει το πόρισμα. https://t.co/iVG6oHqxCo 6 months ago
  • Απετράπη η νυκτερινή αστυνομική εισβολή στο ΑΠΘ. Προς το παρόν. Ασπίδα φοιτητών και καθηγητών. #Χρυσοχοιδη_παραιτησου 6 months ago

RSS vlemma_notes

  • Παρουσιάστηκε σφάλμα. Το κανάλι ίσως είναι εκτός λειτουργίας. Δοκιμάστε αργότερα.

ποστμαστερ

mail-3.gif

share

Wikipedia Affiliate Button

not only

keimena.gif

αρχειο

Blog Stats

  • 1.019.215 hits
Αρέσει σε %d bloggers: