H κρίση ξεκίνησε χρηματοπιστωτική και πολύ σύντομα φανερώνεται ως πολύπλευρα πολιτική και κοινωνική. Η κοινωνία των ΗΠΑ, εκμεταλλευόμενη τη συγκυρία των εκλογών, αντέδρασε πρώτη πολιτικά: επιλέγοντας μια ηγεσία που υποσχέθηκε πολιτικές αναδιευθετήσεις. Στην Ευρώπη, το αίτημα αλλαγών και αναπροσαρμογών πρώτη υποδέχεται η Αριστερά: οι παραδοσιακοί κομματικοί σχηματισμοί της κλονίζονται, διασπώνται, μετασχηματίζονται. Στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ελλάδα.

Ακόμη και παρηκμασμένη και φθαρμένη από συγκυβερνήσεις και συναινέσεις, η ευρωπαϊκή Αριστερά λειτουργεί ως βαρόμετρο των πολιτικών αναστατώσεων. Οταν οι κοινωνίες αγωνιούν για την εργασία, το επίπεδο διαβίωσης, τις υπηρεσίες πρόνοιας, το κοινωνικό κράτος, οι πολιτικοί σχηματισμοί οφείλουν να απαντήσουν πειστικά. Δεν μπορούν. Τα καινοφανή ερωτήματα απαιτούν καινούργιες απαντήσεις. Τις αναζητούν.

Ο έμπειρος υπουργός τριών κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ, Αλέκος Παπαδόπουλος, μίλησε προχθές με δραματικούς τόνους για πολιτικό, συστημικό πρόβλημα· και δεν είναι βέβαια κανένας οραματιστής, πρακτικός και μετριοπαθής κεντρώος πολιτικός είναι. Φαίνεται πως ακόμη και στο φθαρμένο κεντρώο ΠΑΣΟΚ λειτουργούν δυνάμεις που ανησυχούν και αναγνωρίζουν το βαθύ πολιτικό πρόβλημα.

Ο Συνασπισμός, πιο ευάλωτος στις κρίσεις και την κίνηση ιδεών, στο συνέδριό του εκδηλώνει μετωπική σύγκρουση των δύο εαυτών του. Με αφορμή τον δακρυσμένο Δεκέμβρη, οι μειοψηφούντες μετριοπαθείς Ανανεωτές, σήκωσαν παντιέρα εναντίον της ριζοσπαστικότερης, «κινηματικής» και πιο καιροσκοπικής αριστερής πλειοψηφίας. Χονδρικά, οι μεν βλέπουν εξουσία, οι δε βλέπουν κινήματα και συλλογικότητες. Οι μεν ζητούν συμμετοχή στη διακυβέρνηση, οι δε ηγεμονία στην κοινωνική αντιπολίτευση.

Η σύγκρουση στην Αριστερά δείχνει όχι μόνο αντίπαλες τάσεις, αλλά και τη σφοδρότητα της πολιτικής κρίσης και τους καινοφανείς δομικούς χαρακτήρες της. Η ήδη μετασχηματιζόμενη κοινωνία επιβαρύνεται πολλαπλώς από τη διεθνή καπιταλιστική κρίση, και αναζητά σταθερές. Τα κόμματα εξουσίας φαίνονται ανίκανα να επινοήσουν έναν εαυτό άλλο από αυτόν που παρήγαγε εν πολλοίς την παρούσα κρίση ― θεσμών, αξιών, στρατηγικής. Και η Αριστερά συνταράσσεται υπαρξιακά. Ολοι περιμένουν.

Advertisements