Η διάχυτη δυσθυμία είχε διαγνωσθεί ήδη από το περασμένο φλογισμένο καλοκαίρι, πρίν από τις εκλογές που δεν άλλαξαν τίποτε. Φέτος, το καλοκαίρι το πυρπολεί το σκάνδαλο Siemens, και η δυσθυμία παραμένει δομική, βαθιά. Τίποτε δεν άλλαξε. Μάλλον, όλα γλιστράνε προς το χειρότερο, και η οικονομική ύφεση που φτάνει, θα τα αποτελειώσει.

Αν εξαιρέσουμε το καλοκαίρι, που γλυκαίνει τα σώματα και παρασύρει προς την ξενοιασιά , οι Ελληνες αυτή την ώρα δεν έχουν τίποτε άλλο να τους δίνει αισιοδοξία και κουράγιο για το κοντινό μέλλον. Η νεολαία βολοδέρνει σε ένα άθλιο εκπαιδευτικό σύστημα, μπαλωμένο-στημένο για να παρκάρουν οι νέοι εκτός της καχεκτικής αγοράς εργασίας· το εθνικό σύστημα υγείας μετά βίας κρατιέται να μη βουλιάξει· το πολιτικό σύστημα ιδρώνει μόνο για το τομάρι και την άνομη τσέπη του· η καθημερινότητα γίνεται αγριότερη και πιο απειλητική, ώρα με την ώρα. Στο κέντρο, σκοτεινές σκληρές αφίσες στηλιτεύουν «την κυβέρνηση και τους εισαγγελείς της». Δεν την υπογράφουν αναρχικοί, την υπογράφει η αξιωματική αντιπολίτευση!

Γιατί να αισιοδοξούν οι Ελληνες; Δεν αισιοδοξούν. Ακούνε τη φτώχεια να χτυπάει την πόρτα. Κι η φτώχεια δεν είναι ο καλύτερος σύμβουλος· η φτώχεια σκοτεινιάζει, εξαθλιώνει, πάνω απ’ όλα απειλεί την κοινωνική συνοχή. Η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία, αν κατάφερε κάτι, ήταν ότι αποκατέστησε μια κάποια αίσθηση ισοπολιτείας, επέτρεψε την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής ― ακόμη και ως μέρος της Ε.Ε.

Η βαθιά ηθική κρίση όμως του πολιτικού συστήματος, η καχυποψία έναντι της δικαιοσύνης, μαζί με την οικονομική ύφεση μπορούν να αποβούν πολλαπλώς τοξικές για τη δύσθυμη κοινωνία μας. Η ασέβεια και η απείθεια έναντι των θεσμών, ο πυρηνικός αμοραλισμός, η γενικευμένη μικροανομία, συμβαίνουν ήδη. Η ξενοφοβία και ο ρατσισμός θα ακολουθήσουν. Ο φοβισμένος, ανασφαλής, φτωχός Ελληνας θα στραφεί εναντίον της φθηνής εργατικής δύναμης, αυτών που κάλυψαν προσωρινά τη δομική φτώχεια, μα τώρα «παίρνουν τις δουλειές», επιβαρύνουν το σύστημα υγείας, απειλούν το ασφαλιστικό. Οι φοβισμένοι δεν βούλονται, αναζητούν εύκολους στόχους. Ολοι εναντίον όλων.

Advertisements