H αυτόνομη περιοχή των Ζωνιανών προσφέρει την πιο ακραία εκδοχή της ανομίας και της βίας: τα προσφέρει ως θέαμα, ένα kitsch υβρίδιο Αγριας Συμμορίας, Αστερίξ και Ζορμπά. Από τα καταγωγικά θεάματα όμως το ριάλιτι Ζωνιανά κρατά μόνο τις γραφικές λεπτομέρειες, ό,τι μυθολογείται ως μαγκιά και λεβεντιά· και απορρίπτει το ρίσκο, τη θυσία, την ειλικρίνεια, την ολιγάρκεια, την απόγνωση ή τον οίστρο. Το ριάλιτι Ζωνιανά είναι εντέλει ένα Pulp Fiction: η βία αισθητικοποιείται, κρύβει τα ειδεχθή της κίνητρα, και εμμέσως αποθεώνει την απληστία, τον ατομικισμό του πιστολά και την οργάνωση ανά φυλές μπρατσωμένων.

To ιδιόρρυθμο αυτό ριάλιτι ωστόσο, παρότι ακραίο, δεν είναι μεμονωμένο. Δείχνει κάτι για τη γενικευμένη ροπή προς ανομία και περιφρόνηση του δημόσιου χώρου. Ο καθημερινός λόγος είναι γεμάτος από μαφίες; Μαφία του πετρελαίου, μαφία των χωματερών, μαφία των νεκροταφείων, μαφία των ταξί, των παρκαδόρων, των οικοπεδοφάγων, των λατομείων, των νυχτερινών κέντρων, των δουλεμπόρων. Και παραλλήλως οι διεφθαρμένοι του κρατικού μηχανισμού που εξυπηρετούν και συγκαλύπτουν: στις εφορείες, στις πολεοδομίες, στην αστυνομία, στα δικαστήρια. Ποιος αμφισβητεί ότι υπάρχουν και δρούν τέτοια κυκλώματα;

Ασφαλώς δεν υπάρχει τέλεια κοινωνία. Απαιτούμε όμως δημοκρατική και ευνομούμενη κοινωνία, βιώσιμη. Με πολίτες που συμβιώνουν βάσει συνομολογημένων κανόνων, με κοινά αποδεκτό ένα μίνιμουμ παραδοχών. Οταν η κοινωνία αποσκιρτά από τα αυτονόητα και τα συνομολογημένα, όταν το κοινό αξιακό σύστημα (το μίνιμουμ…) καταρρέει, όταν ο ισχυρός ή ο καταφερτζής εμφανώς παρακάμπτει το νόμο, τότε και η υπόλοιπη κοινωνία, απογοητευμένη ή ματαιωμένη, πάντως ανίσχυρη και σίγουρα λαμβάνουσα το νέο μήνυμα, αναζητεί άλλες μορφές οργάνωσης, άλλη από την κοπιώδη δημοκρατία της ευθύνης, της τιμής και της διαφάνειας. Τότε η κοινωνία οργανώνεται ανά φυλές και μαφίες, ανά οικογένειες και κλαν· δίκαιο παράγουν το χρήμα και το όπλο.

Ασφαλώς τα Ζωνιανά, τα όποια Ζωνιανά, δεν τα παράγει ευθέως η κρατούσα πολιτική τάξη. Αλλά αυτή τα ανέχεται, δεν τα θέτει εντός του πεδίου οράσεως· και η ανοχή εν τοιαύτη περιπτώσει ενθαρρύνει. Εκτρέφει. Ως εκ τούτου, η εντός νομιμότητας κοινωνία, οι πολίτες που πληρώνουν φόρους και ιδρώνουν καθημερινά, δικαιούνται να αναρωτηθούν και να ζητήσουν ευθύνες. Αναρωτιούνται για την πολιτική τάξη, που οργανώνεται κι αυτή σταδιακά σαν συντεχνία, σαν ιδιότυπο κλαν· αναρωτιούνται για την τροπή του δημόσιου βίου προς την γενικευμένη περιφρόνηση. Και αναζητούν ευθύνες πια και από τους εαυτούς τους.

buzz it!

Advertisements